Bana dokunmayan yılan bin yaşasın!
Öyle mi?
İşte o işler artık öyle gitmiyor!
Türkiye'de televizyon ekranları birer birer kayyum yönetimine geçerken, gazetecilik mesleğinin geleceği açısından son derece ciddi bir tablo ortaya çıkıyor.
Flash Haber TV, EkoTürk TV, Kanal V, Habertürk, Show TV, Bloomberg HT, HT Spor, TELE1, Halk TV...
Ve son olarak SÖZCÜ TV!
Farklı tarihlerde, farklı soruşturmalar kapsamında alınan kayyum kararları, Türkiye'de medya kuruluşlarının yönetimi ve basın özgürlüğü konusunda giderek büyüyen tartışmaları beraberinde getirdi.
Peki, gazetecilik mesleğini korumakla yükümlü meslek örgütleri bu süreçte ne kadar etkili olabildi?
CEMİYETLER VAR, PEKİ ORTAK MÜCADELE NEREDE?
Türkiye'de çok sayıda gazeteciler cemiyeti, basın derneği, federasyon ve meslek kuruluşu bulunuyor.
Başkanları var.
Yönetim kurulları var.
Genel kurulları, kongreleri, ödül törenleri var.
Gazeteciler Günü'nde yayımlanan mesajlar, basın özgürlüğüne ilişkin açıklamalar, meslek dayanışmasını anlatan uzun konuşmalar var.
Peki, gazeteciliğin geleceği tartışılırken bütün bu yapıların ortak, sürekli ve sonuç alıcı mücadelesi nerede?
Elbette haksızlık etmeyelim.
SÖZCÜ TV'ye yönelik son kayyum kararının ardından bazı gazetecilik meslek örgütleri ortak açıklamalar yayımladı, karara tepki gösterdi.
Ancak sorulması gereken soru şu:
Sadece açıklama yapmak yeterli mi?
Bir açıklama yayımlamakla basın özgürlüğü korunmuş mu oluyor?
Meslek örgütlerinin görevi yalnızca yaşananları kınamak mı, yoksa gazetecilerin haklarını savunmak için daha güçlü bir dayanışma oluşturmak mı?
BUGÜN ONLARA, YARIN KİME?
Gazetecilikte en tehlikeli düşüncelerden biri şudur:
"Bana dokunmayan yılan bin yaşasın."
Bugün başka bir televizyon kanalının yaşadığı sorun karşısında sessiz kalanlar, yarın aynı sorun kendi kapılarına dayandığında kimin desteğini bekleyecek?
Bugün ulusal bir televizyon kanalının yönetimine kayyum atanmasını sıradan bir gelişme olarak görenler, yarın yerel bir gazetenin, internet haber sitesinin ya da bağımsız bir yayın kuruluşunun benzer bir süreçle karşılaşmayacağının güvencesini verebilir mi?
Üstelik mesele yalnızca büyük medya kuruluşları değil.
Anadolu'nun küçük ilçelerinde, sınırlı imkânlarla yayın yapan yerel gazeteciler de aynı mesleğin mensupları.
İstanbul'daki televizyon kanalının sorunu ile Samsun'daki yerel gazetecinin basın özgürlüğü birbirinden ayrı düşünülemez.
Çünkü basın özgürlüğü bölünemez.
SUÇ İDDİASI BAŞKA, BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ BAŞKA!
Burada önemli bir ayrımı da yapmak gerekiyor.
Hiçbir medya kuruluşu hukukun üzerinde değildir.
Suç iddiası varsa elbette soruşturulur. Deliller incelenir, yargı görevini yapar.
Ancak bir şirketin sahibi veya yöneticisi hakkındaki iddialarla o kuruluşta görev yapan gazetecilerin mesleki faaliyetleri birbirine karıştırılmamalıdır.
Masumiyet karinesi korunmalı, alınan tedbirler hukuka uygun ve ölçülü olmalıdır.
Bir medya kuruluşunun yönetimine müdahale edilmesinin yayın bağımsızlığına, çalışanlarına ve halkın haber alma hakkına etkileri mutlaka sorgulanmalıdır.
Gazetecilik, yalnızca bir şirketin ticari faaliyeti değildir. Aynı zamanda kamusal bir sorumluluktur.
CEMİYETLERİN GÖREVİ PLAKET DAĞITMAK DEĞİL!
Gazeteciler cemiyetleri yalnızca özel günlerde mesaj yayımlamak, toplantılar düzenlemek, plaket vermek ve toplu fotoğraf çektirmek için kurulmadı.
Bu kuruluşların asıl varlık nedeni mesleği, meslektaşı ve gazetecilik ilkelerini savunmaktır.
Bugün ihtiyaç duyulan şey, birkaç satırlık açıklamanın ötesine geçen bir dayanışmadır.
Ulusal ve yerel basın kuruluşlarının birlikte hareket edebildiği, gazetecilere hukuki destek sağlandığı, meslek örgütlerinin ortak bir tavır ortaya koyabildiği güçlü bir yapı oluşturulmalıdır.
Cemiyet başkanlarına sormak gerekiyor:
Gazetecilik mesleği böylesine önemli bir dönemden geçerken birbirinizden ayrı hareket etmenin kime faydası var?
Mesleki dayanışmayı yalnızca özel günlerde mi hatırlayacağız?
Basın özgürlüğünün savunulması için daha kaç televizyon kanalının kayyum yönetimine geçmesi gerekiyor?
BUGÜN SUSAN, YARIN KONUŞACAK EKRAN BULAMAYABİLİR!
Bu mesele sağcı ya da solcu olmak meselesi değildir.
İktidara yakın veya muhalif yayın yapmak meselesi de değildir.
Bu mesele gazeteciliğin bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve vatandaşın haber alma hakkıdır.
Bir medya kuruluşunun yayın çizgisini beğenmeyebilirsiniz.
Haberlerini eleştirebilir, yorumlarına katılmayabilirsiniz.
Ama farklı seslerin varlığını savunmak için o seslerle aynı düşüncede olmak zorunda değilsiniz.
Demokrasilerde basının görevi yalnızca yönetenleri alkışlamak değildir.
Gerektiğinde soru sormak, eleştirmek, araştırmak ve kamu adına hesap sormaktır.
Gazeteciler cemiyetlerinin de görevi, yalnızca kendi üyelerinin değil, mesleğin tamamının haklarını savunmaktır.
Şimdi bütün gazetecilik meslek örgütlerine bir kez daha soruyorum:
Ortak ve güçlü bir mesleki dayanışma için daha neyi bekliyorsunuz?
Unutmayın!
Bugün bir başkasının ekranı kararırken seyirci kalanlar, yarın kendi ekranları karardığında dayanışmanın ne kadar hayati olduğunu anlayabilir.
Ekranlar birer birer kararıyorsa, gazetecilerin birbirine daha fazla sahip çıkması gerekir.
Çünkü gazetecilik susarsa yalnızca ekranlar kararmaz.
Toplumun haber alma hakkı da karanlıkta kalır!