Bir insan düşünün… Ömrünü bir milletin bağımsızlığına adasın. Cephelerde ölümle yüzleşsin, en yakın arkadaşlarını kaybetsin, yalnız kalsın, hastalığıyla mücadele etsin ama milletinden umudunu hiç kesmesin. Sonra bir gün gelsin, uğruna ömrünü tükettiği vatanın bazı evlatları onu anlamak yerine yargılamaya kalksın. İşte Mustafa Kemal Atatürk'ün hikâyesindeki en büyük hüzünlerden biri de budur.
SENİN NE ÇEKTİĞİNİ BİZ NEREDEN BİLELİM ATAM?
Bugün 10 Kasım…
Saatler 09.05'i gösterdiğinde yine sirenler çalacak. Hayat birkaç dakikalığına duracak. Başlar öne eğilecek. Gözler dolacak.
Ama ben bugün Atatürk'ün ölümünü değil, yaşarken çektiklerini yazmak istiyorum.
Çünkü biz onu hep dimdik ayakta gördük.
Bir cephede askerlerine komuta ederken…
Bir milletin önünde yürürken…
Kürsüde konuşurken…
Cumhuriyet'i ilan ederken…
Ama hiç düşündük mü?
Mustafa Kemal'in yorulduğu geceler olmadı mı?
Hiç çaresiz hissetmedi mi?
Hiç yalnız kalmadı mı?
Hiç başını ellerinin arasına alıp memleketin geleceğini düşünmedi mi?
Elbette oldu.
Çünkü o da insandı.
Bizim gibi etten, kemikten, duygulardan oluşan bir insandı.
Fakat onun omuzlarında bizim taşıyamayacağımız kadar ağır bir yük vardı.
Bir milletin kaderi…
HERKES UMUDUNU KAYBEDERKEN O VAZGEÇMEDİ
Bir düşünün…
Memleket işgal altında.
Ordular dağıtılmış.
Silahlar susturulmak istenmiş.
İnsanlar yorgun, fakir ve çaresiz.
Anadolu'nun dört bir yanında analar evlatlarını, çocuklar babalarını bekliyor.
Ve o günlerde bir adam çıkıyor.
Ne arkasında sınırsız bir servet var ne de önünde kolay bir yol.
Üstelik kendi hayatını da tehlikeye atıyor.
Samsun'a çıkıyor.
Amasya'ya gidiyor.
Erzurum'da, Sivas'ta mücadeleyi örgütlüyor.
Görevinden ayrılıyor, askerlik mesleğinden istifa ediyor. İstanbul'daki yönetimin baskılarıyla karşılaşıyor.
Hakkında idam kararı veriliyor.
Bir düşünün…
Vatanını kurtarmak için yola çıkan bir insan, kendi devletinin yönetimi tarafından ölüme mahkûm ediliyor.
Ne ağır bir kader!
Ama o dönmüyor.
Korkularına teslim olmuyor.
Çünkü onun için mesele kendi hayatı değil, milletinin geleceği.
Biz bugün onun adını rahatça anabiliyorsak, Türk bayrağı gökyüzünde özgürce dalgalanıyorsa, bu mücadelede gösterilen fedakârlıkların payı büyük.
EN AĞIR YÜKÜ BELKİ DE YALNIZLIĞIYDI
Atatürk'ün hayatında savaşlar vardı.
Kaybedilen arkadaşlar vardı.
Bitmeyen sorumluluklar vardı.
Ama bir de yalnızlık vardı.
Çünkü büyük kararların sorumluluğunu taşımak, bazen kalabalıkların ortasında bile yalnız kalmaktır.
Sakarya'da, Büyük Taarruz'da yalnızca askeri bir zaferin hesabını yapmıyordu.
O cephelerde bir milletin geleceği belirleniyordu.
Bir yanlış karar binlerce insanın hayatına mal olabilirdi.
Bir başarısızlık, bağımsızlık umudunu söndürebilirdi.
Ve o, bütün bu sorumluluğun altında ezilmeden yürümek zorundaydı.
Biz fotoğraflarında onun kararlı bakışlarını görüyoruz.
Ama o bakışların ardındaki uykusuz geceleri göremiyoruz.
Biz zaferlerini biliyoruz.
Ama zaferlere giden yolda yaşanan acıları çoğu zaman unutuyoruz.
Biz onun kazandığı savaşları ezberledik, fakat o savaşları kazanırken ruhunda taşıdığı yükü yeterince anlayamadık.
BİR DE ONA YAPILAN HAKSIZLIKLAR VAR…
İnsanın içini asıl acıtan da bu.
Ömrünü bağımsız bir ülke kurmaya adayan Mustafa Kemal Atatürk, yaşadığı dönemde de ağır siyasi mücadelelerle, suçlamalarla ve muhalefetle karşılaştı.
Elbette her tarihî şahsiyet gibi onun kararları da tartışılabilir.
Cumhuriyet'in kuruluş yılları, hatalarıyla, doğrularıyla ve zor tercihleriyle tarihimizin bir parçasıdır.
Ama eleştirmek başka, bir insanın bütün mücadelesini yok saymak başkadır.
Atatürk'ü tarihinden kopararak anlatmak…
Onun bağımsızlık mücadelesindeki rolünü küçümsemek…
Yıllarını cephelerde geçirmiş bir komutanın fedakârlıklarını görmezden gelmek…
İşte bunlar insanın vicdanını yaralıyor.
Daha da acısı, onu sevmeyi bir kesime, ona saygı göstermeyi bir düşünceye aitmiş gibi göstermek.
Oysa Atatürk bu milletin ortak tarihinin bir parçasıdır.
Ne bir siyasi partinin tekelindedir ne de bir grubun.
Atatürk'ü sevmek için aynı düşünmek zorunda değiliz. Ama onun bu ülkenin bağımsızlığı için verdiği mücadeleye hakkını teslim etmek zorundayız.
HASTA YATAĞINDA BİLE MEMLEKETİ DÜŞÜNEN ADAM
Yıllar geçti.
Savaşların yerini yeni bir devlet kurmanın zorlukları aldı.
Eğitimden hukuka, ekonomiden sanayiye kadar birçok alanda büyük değişimlerin sorumluluğunu üstlendi.
Ve sonunda bedeni yoruldu.
Hastalık kapısını çaldı.
1938 yılında sağlığı giderek ağırlaştı.
Hayatı boyunca cephelerde ve devlet işlerinde mücadele eden Mustafa Kemal, bu kez amansız bir hastalıkla karşı karşıyaydı.
Hatay meselesi gibi önemli devlet konuları da son döneminde gündemindeydi.
Düşünebiliyor musunuz?
Bir insanın kendi hayatı ellerinden kayıp giderken bile ülkesinin geleceğine ilişkin sorumluluklarını önemsemesini…
Elbette onun da yaşamak istediği günler, yapmak istediği işler, gerçekleştirmek istediği hayaller vardı.
Daha 57 yaşındaydı.
Belki daha nice sabahlar görmek istiyordu.
Belki Çankaya'da biraz daha yürümek…
Belki çocukların neşesini dinlemek…
Belki çok sevdiği milletinin geleceğini daha uzun yıllar izlemek…
Ama ömrü yetmedi.
10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu.
Ardında bir Cumhuriyet, bağımsız bir devlet ve milyonlarca insanın hafızasında silinmeyecek bir iz bıraktı.
SEN GİTTİN ATAM, BİZ HÂLÂ SENİ ANLAMAYA ÇALIŞIYORUZ
Şimdi sana bir şey söylemek istiyorum Atam…
Sen bu millete bir vatan bıraktın.
Biz o vatanın kıymetini her zaman yeterince bilemedik.
Sen bağımsızlık için mücadele ettin.
Biz bazen özgürlüğün ne kadar büyük bir nimet olduğunu unuttuk.
Sen çocuklara bir gelecek bırakmak istedin.
Biz bazen o çocukların gözlerindeki umudu koruyamadık.
Sen milletin birlik içinde yaşamasını istedin.
Biz zaman zaman birbirimizi siyasi görüşümüzden, düşüncemizden, yaşam biçimimizden dolayı ötekileştirdik.
Sen aklı, bilimi, eğitimi gösterdin.
Biz bazen en basit gerçekler üzerinde bile birbirimize düşman olduk.
Ve belki de en acısı…
Senin hayatını adadığın değerleri yaşatmak yerine, zaman zaman senin üzerinden kavga etmeyi tercih ettik.
Oysa senin bizden istediğin yalnızca heykellerinin önüne çiçek bırakmamız değildi.
Yalnızca fotoğraflarını duvarlara asmamız değildi.
Yalnızca 10 Kasım sabahları gözyaşı dökmemiz değildi.
Bu ülkeyi sevmemizi…
Çalışmamızı…
Üretmemizi…
Bilime inanmamızı…
Birbirimize sahip çıkmamızı…
Ve her şeyden önce bağımsızlığımızın kıymetini bilmemizi istedin.
KEŞKE BİR GÜNLÜĞÜNE GERİ DÖNEBİLSEYDİN…
Keşke bir günlüğüne geri dönebilseydin Atam.
Sana soracak o kadar çok şeyimiz var ki…
O zor günlerde nasıl dayandın?
Herkesin umutsuzluğa kapıldığı anlarda sen umudunu nasıl korudun?
Hakkında ölüm kararları verildiğinde ne hissettin?
En yakın silah arkadaşlarını kaybettiğinde acını kiminle paylaştın?
Geceleri uyuyamadığında aklından neler geçti?
Ve en çok da şunu sormak isterdim:
Bütün bu mücadelelere, bütün bu acılara, bütün bu fedakârlıklara rağmen, yeniden dünyaya gelsen yine aynı yolu yürür müydün?
Cevabını bilemem.
Ama bıraktığın esere baktığımda, ömrün boyunca taşıdığın sorumluluğun büyüklüğünü görebiliyorum.
AFFET BİZİ ATAM…
Belki seni yeterince okuyamadığımız için…
Belki seni anlamadan savunduğumuz, anlamadan eleştirdiğimiz için…
Belki emanet ettiğin Cumhuriyet'in değerini her zaman gerektiği kadar bilemediğimiz için…
Belki de seni yılda bir gün hatırlayıp, diğer günlerde fikirlerini hayatımıza taşımayı ihmal ettiğimiz için…
Affet bizi Atam…
Ama bil ki bu topraklarda seni yalnızca bir fotoğraftan ibaret görmeyen milyonlarca insan var.
Senin mücadeleni çocuklarına anlatan anneler, babalar var.
Cumhuriyet'in imkânlarıyla okuyan, yetişen, ülkesine hizmet eden gençler var.
Her sabah sınıfına girip çocuklarına bilimin ışığını taşıyan öğretmenler var.
Vatanı için çalışan, üreten, alın teri döken insanlar var.
Ve senin gösterdiğin çağdaş uygarlık hedefini unutmayanlar var.
Senin en büyük anıtın, taşlardan yapılmış bir yapı değil; bağımsızlığına sahip çıkan, düşünen, sorgulayan ve geleceğe umutla bakan bir millettir.
Bugün saat 09.05'te yine sirenler çalacak.
Yine susacağız.
Ama bu kez yalnızca ölümünün hüznüyle değil, yaşarken çektiklerini de düşünerek susalım.
Samsun'a çıktığın o ilk günü…
Anadolu'nun yoksulluğunu…
Cephelerde kaybedilen canları…
Omuzlarına yüklenen sorumluluğu…
Hastalığınla mücadele ettiğin son günleri…
Ve hiç yaşayamadığın o güzel yarınları düşünelim.
Çünkü bazı insanlar öldüklerinde değil, uğruna mücadele ettikleri değerler unutulduğunda gerçekten kaybedilir.
Senin ardından ağlamak kolay Atam.
Asıl zor olan, senin verdiğin mücadeleye layık bir gelecek inşa etmek.
Ve biz, gözyaşlarımızı kuruladığımızda işte bunun sorumluluğuyla yüzleşmeliyiz.
Bir 10 Kasım daha geldi…
Sen 57 yıllık ömrüne bir milletin yeniden ayağa kalkışını sığdırdın.
Biz ise sana olan borcumuzu bir dakikalık saygı duruşuna sığdıramayız.
Rahat uyu demeyeceğim Atam…
Çünkü biliyorum ki sana olan gerçek saygımız, bu ülkeye ne kadar sahip çıktığımızla ölçülecek.
Seni özlemle, minnetle ve hiç dinmeyen bir saygıyla anıyorum.
10 Kasım, yalnızca bir ölümün değil; bir milletin vicdanında yaşayan büyük bir fedakârlığın tarihidir.
Ruhun şad olsun Gazi Mustafa Kemal Atatürk…
