Salıpazarı'nda İz Bırakanlar! Bir Devrin Tanığı 'Döngelek Arif'i'

Salıpazarı’nın geçmişine ışık tutan, sokaklarında iz bırakan ve hafızalarda yaşamaya devam eden insanları konu alan “Salıpazarı’nda İz Bırakanlar” yazı dizimizin bu bölümünde, ilçenin eski esnaflarından Arif Aydın’ın hayat hikâyesini ele alıyoruz.

Bu Habere de Bak

Salıpazarı’nda Sentetik Çim Saha İçin Ödenek Onaylandı! Yenileniyor

1931 yılında Salıpazarı’nın Esatçiftliği Köyü’nde dünyaya gelen Arif Aydın, hayatının büyük bölümünü doğup büyüdüğü topraklarda geçirdi. Yörede “Döngelek Arif’i” olarak tanınan Aydın, yalnızca bir esnaf değil, aynı zamanda Salıpazarı’nın eski mahalle hayatını ve değişen ilçe yapısını yaşamış bir kuşağın temsilcisiydi.

Aydın Ailesinin Tokat’tan Salıpazarı’na Uzanan Hikâyesi
Arif Aydın’ın aile geçmişi, Salıpazarı’nın yerleşim tarihine ilişkin dikkat çekici bir hikâyeyi de beraberinde getiriyor.

Aileden aktarılan bilgilere göre Aydın ailesinin ataları, yıllar önce Tokat’tan Salıpazarı’na çobanlık yapmak üzere geldi. İlk olarak Esatçiftliği Köyü’nün Eğrikale mevkisine yerleşen aile, daha sonra Çatak mevkisine geçerek burada yerleşik hayata başladı.

Hayvancılıkla başlayan bu göç hikâyesi, zaman içerisinde Salıpazarı’nda kök salan bir ailenin geçmişine dönüştü.

Arif Aydın da hayatının ilk yıllarını bu bölgede geçirdi. Gençlik döneminde Hürmüz Hanım ile evlenerek kendi yuvasını kurdu.

Bu Habere de Bak

Salıpazarı’nda İz Bırakanlar! ‘Sıhhıye Mustafa’

1968-1969 Yıllarında Yeni Mahalle’ye Yerleşti
Arif Aydın’ın yaşamındaki önemli dönüm noktalarından biri, 1968-1969 yıllarında Salıpazarı’nın Yeni Mahalle bölgesine taşınması oldu.

O yıllarda bugünkü görünümünden oldukça farklı olan ilçede, eski tip briketten yapılmış bir evde yaşamını sürdürdü.

Gösterişten uzak, mütevazı bir hayat yaşayan Aydın, evinin alt katındaki mağazayı ticarethane olarak kullandı. Burada uzun yıllar zahirecilik yaparak geçimini sağladı.

Tahıl ve benzeri tarım ürünlerinin alım satımıyla uğraşan Aydın’ın mağazası, onun Salıpazarı’ndaki esnaflık hayatının merkezi oldu.

Bir Briket Ev, Bir Zahire Mağazası ve Yılların Hatırası
Salıpazarı’nın bugünkü yapılaşmasından önceki dönemleri hatırlatan eski briket ev, Arif Aydın’ın hayatında özel bir yere sahipti.

Üst katında aile yaşamının sürdüğü, alt katında ticaretin yapıldığı bu yapı, geçmiş yıllardaki küçük ilçe esnaflığının da bir örneğiydi.

Zahirecilik yaptığı yıllarda alın teriyle geçimini sağlayan Aydın, Salıpazarı’nın tarım ve ticaretle şekillenen ekonomik hayatının içerisinde yer aldı.

Bugün eski yapıların birer birer yerini modern binalara bıraktığı ilçede, Arif Aydın’ın yaşadığı ev de geçmişe uzanan hatıralarıyla dikkat çekiyor.

Peki, Neden “Döndelek Arif’i” Deniliyordu?
Anadolu’nun pek çok yerinde olduğu gibi Salıpazarı’nda da insanlar yalnızca isimleri ve soyadlarıyla değil, ailelerinden kalan lakaplarla tanınıyordu.

Arif Aydın da bu geleneğin hafızalarda kalan isimlerinden biriydi.

Aileden aktarılan bilgilere göre Arif Aydın’a “Döngelek Arif’i” denilmesinin nedeni, dedesinin “Göngelek” adıyla tanınmasıydı.

Nesilden nesile aktarılan bu aile lakabı, zamanla Arif Aydın’ın da tanınan adı haline geldi.

Öyle ki onu tanıyanlar için Arif Aydın ismi kadar, hatta belki daha fazla, “Döngelek Arif’i” hitabı anlam taşıyordu.

Bu lakap, yalnızca bir kişiyi değil, Salıpazarı’nın sözlü kültürünü, aile geçmişini ve eski mahalle hafızasını da yaşatan bir iz olarak kaldı.

2020 Yılında Hayata Veda Etti
1931 yılında başlayan yaşam yolculuğu, 2020 yılında sona erdi.

Arif Aydın, 89 yaşını tamamlayacağı yıl hayata veda ederek ailesini, yakınlarını ve kendisini tanıyanları geride bıraktı.

Onun vefatıyla Salıpazarı, eski kuşaklarından bir ismini daha kaybetti.

Ancak yaşadığı eski briket ev, yıllarca zahirecilik yaptığı mağaza ve aile geçmişinden gelen lakabı, geride bıraktığı hatıraların birer parçası olmaya devam etti.
İnsanlar Gider, Hatıralar Kalır
Bir ilçenin tarihi yalnızca binalardan, yollardan, meydanlardan veya resmî kayıtlardan ibaret değildir.

O tarihi asıl anlamlı kılan, o sokaklarda yaşamış, dükkân açmış, yuva kurmuş ve ömür tüketmiş insanlardır.

“Döngelek Arif’i” de Salıpazarı’nın hafızasında yer eden o insanlardan biriydi.

Tokat’tan başlayan aile göçü, Esatçiftliği’nin Eğrikale ve Çatak mevkilerindeki yaşam, Yeni Mahalle’deki eski briket ev ve yıllarca sürdürülen zahirecilik...

Bütün bunlar, Arif Aydın’ın hayatını anlatırken aynı zamanda eski Salıpazarı’ndan bugüne kalan izleri de gözler önüne seriyor.

Bugün kendisi aramızda olmasa da ismi, lakabı ve yaşadığı yerler ilçenin geçmişine ait bir hikâyeyi yaşatıyor.

Çünkü bazı insanlar yalnızca bir ömür yaşamaz; yaşadıkları yerin hafızasında da iz bırakır.