OLASI TEHLİKEYE DİKKAT ÇEKİLDİ
Doğal gaz borularının dışarıdan gelebilecek darbelere ve zorlanmalara karşı korunması büyük önem taşıyor.
Hayvanların hareketleri sırasında boruya uygulayabileceği çekme kuvvetinin bağlantı noktalarında hasara yol açabileceği belirtilirken, bu tür tesisatların amacı dışında kullanılmaması gerektiği vurgulanıyor.
SALIPAZARI'NDA TEPKİ ÇEKEN GÖRÜNTÜ
Orta Mahalle'de yaşanan olay, doğal gaz altyapısının güvenli kullanılması gerektiğini bir kez daha gündeme getirdi.
Hayvanların boruya bağlandığı görüntü dikkat çekerken, tesisatta herhangi bir hasar oluşup oluşmadığına ilişkin henüz bilgi bulunmuyor.

KOCALAR KÖYÜ'NDEN GURBET YOLLARINA
1934 yılında Salıpazarı'nın Kocalar Köyü'nde dünyaya gelen Mehmet Pekel'in hayatı, genç yaşlarda başlayan çalışma mücadelesiyle şekillendi.
Geçimini sağlamak için doğup büyüdüğü topraklardan ayrılarak gurbetin yolunu tutan Pekel, ömrünün önemli bir bölümünü direksiyon başında geçirdi.
Tır şoförlüğü yaptı, baraj inşaatlarında çalıştı. Yıllarca farklı şehirlerde ekmeğinin peşinden koştu. Şehirler arası yolcu taşımacılığında da görev alan Pekel, kaptan şoför olarak Salıpazarı ile İstanbul arasında uzun yollar katetti.

BİR LAKAP, BİR ÖMÜRLÜK HATIRA: TANKER MEHMET
Mehmet Pekel'in Salıpazarı'nda hafızalara kazınan lakabının arkasında ise yıllarca yaptığı bir iş vardı.
Köylere tankerle su ve mazot taşıyan Pekel, bu işi nedeniyle çevresinde 'Tanker Mehmet' olarak anılmaya başladı.
Zamanla bu lakap öylesine benimsendi ki Mehmet Pekel denildiğinde onu tanımayanlar bile 'Tanker Mehmet' ismini duyduklarında kimden söz edildiğini anlar hale geldi.
Tankerle çıktığı köy yolları, yıllar içerisinde yalnızca bir çalışma hayatının değil, Salıpazarı'nın yerel hafızasında kalan bir ismin de hikyesine dönüştü.

ONU UNUTULMAZ YAPAN ŞAKACI KİŞİLİĞİYDİ
Tanker Mehmet'i Salıpazarı'nda tanınan bir isim haline getiren asıl özelliği ise yaptığı işten çok kendine özgü mizah anlayışıydı.
Sözünü sakınmayan, konuşmalarında argoya sıkça yer veren, büyük küçük demeden herkesle şakalaşan Mehmet Pekel, bu yönüyle ilçenin renkli simalarından biri oldu.
Onun bulunduğu ortamlarda şakalaşmaların eksik olmadığı anlatılırdı. Kimi zaman kullandığı bir söz, kimi zaman yaptığı beklenmedik bir şaka, kendisini tanıyanların hafızasında yer etti.
Tanker Mehmet'in bu kendine has üslubu, onu sıradan bir şoför olmaktan çıkarıp Salıpazarı'nın hatırlanan insanlarından biri haline getirdi.

DİREKSİYON BAŞINDA GEÇEN BİR ÖMÜR
Mehmet Pekel'in hayatında yolların ayrı bir yeri vardı.
Bir dönem ağır vasıtaların direksiyonunda, bir dönem yolcu otobüslerinde, bir dönem de köylere su ve mazot taşıyan tankerin başında çalıştı.
Gurbet yollarında geçen yıllar, değişen şehirler ve yapılan farklı işler, onun yaşamının önemli bir bölümünü oluşturdu.
Ancak yıllar sonra geriye dönüp bakıldığında Tanker Mehmet'in hatırlanmasını sağlayan yalnızca gittiği yollar değil, o yollardan döndüğünde insanlarla paylaştığı sohbetler ve şakalar oldu.

2012 YILINDA HAYATA VEDA ETTİ
Salıpazarı'nın kendine özgü simalarından Mehmet Pekel, 2012 yılında 78 yaşında hayatını kaybetti.
Aradan geçen yıllara rağmen 'Tanker Mehmet' lakabı, onu tanıyanların hafızasındaki yerini korudu.
Bir zamanlar köy yollarında tanker kullanan, şehirler arasında direksiyon sallayan, sohbetleri ve şakalarıyla çevresindekileri güldüren Mehmet Pekel'den geriye anlatılan hatıralar kaldı.

İNSAN GİDER, HATIRASI KALIR
Salıpazarı'nın geçmişi yalnızca binalardan, yollardan ve eski fotoğraflardan ibaret değil. Bu ilçenin bir de sokaklarında yürüyen, kahvehanelerinde sohbet eden, köy yollarında çalışan ve kendine özgü kişilikleriyle iz bırakan insanları var.
Tanker Mehmet de o insanlardan biriydi.

Belki bugün kullandığı tanker yollarda değil, belki o kendine özgü şakaları artık kendi sesinden duyulmuyor. Ama onu tanıyanların hatıralarında 'Tanker Mehmet' yaşamaya devam ediyor.
Çünkü bazı insanlar geride büyük servetler değil, anlatıldıkça yeniden canlanan hatıralar bırakır.

KIRGIL MAHALLESİ'NDEN SALIPAZARI ÇARŞISINA UZANAN BİR HAYAT
1945 yılında Salıpazarı'nın Kırgıl Mahallesi'nde dünyaya gelen Murat Akgül, çocukluk yıllarını doğup büyüdüğü köyde geçirdi.
Gençlik döneminde ticaret hayatına yönelen Akgül, 1974-1975 yıllarında babasıyla birlikte Salıpazarı merkezinde, o dönem Orta Mahalle olarak bilinen, bugünkü Lise Caddesi üzerinde bir dükkn açtı.
Küçük bir iş yerinde başlayan ticaret hayatında ekmek arası helva ve peynir satarak geçimini sağlayan Akgül, zamanla ilçe esnafının tanınan yüzlerinden biri haline geldi.

SEL FELAKETİ TİCARET HAYATINDA YENİ BİR SAYFA AÇTI
Murat Akgül'ün ticaret hayatındaki önemli dönüm noktalarından biri, iş yerinin sel sularına maruz kalması oldu.
Yaşanan sel baskınının ardından mevcut iş yerini satan Akgül, Yeni Mahalle'de iki katlı bir bina yaptırarak ticari faaliyetlerini buraya taşıdı.

Yeni binasının alt katında farklı iş kollarında faaliyet göstermeye başladı.
Başta fındık alım satımı olmak üzere hayvan yemi, kepek, saman ve inşaat malzemeleri ticaretiyle uğraştı.
Böylece yıllar önce küçük bir dükknda başlayan esnaflık serüvenini farklı alanlara taşıyarak sürdürdü.

ESNAFLIĞIN YANINDA SİYASETLE DE İLGİLENDİ
Murat Akgül, yalnızca ticaret hayatında değil, yerel siyasette de görev aldı.
Tansu Çiller'in siyasi liderliği döneminde Doğru Yol Partisi'nden (DYP) İl Genel Meclisi üyeliği yapan Akgül, bir dönem Salıpazarı'nı yerel yönetim düzeyinde temsil etti.
Esnaflık ve siyasetin bir arada olduğu yaşamında ilçenin sosyal hayatının da tanınan isimlerinden biri oldu.

ONU FARKLI KILAN TAKIM ELBİSESİ VE KRAVATIYDI
Murat Akgül'ün Salıpazarı'nda hafızalara kazınmasını sağlayan asıl özelliği ise ne yaptığı ticaret ne de siyasi göreviydi.
Onu diğerlerinden ayıran, giyim kuşamına gösterdiği özen ve kendine has yaşam tarzıydı.
Takım elbisesi, kravatı ve şık görünümüyle tanınan Akgül, kibar ve zarif tavırlarıyla da dikkat çekiyordu.
İşte bu özellikleri, zamanla isminin önüne geçen bir lakabın doğmasına neden oldu: 'Süslü Murat.'
Bu lakap öylesine benimsendi ki Murat Akgül, çevresinde gerçek adından çok 'Süslü Murat' olarak tanınmaya başladı.
Yıllar geçse de bu isim değişmedi. Onu tanıyanların hafızasında takım elbiseli, kravatlı ve özenli giyimiyle yer edindi.

2007 YILINDA HAYATA VEDA ETTİ
1945 yılında Kırgıl Mahallesi'nde başlayan Murat Akgül'ün yaşam yolculuğu, 2007 yılında sona erdi.
Yakalandığı ağır hastalık nedeniyle hayatını kaybeden Akgül, 62 yıllık ömrüne esnaflığı, ticari girişimleri ve yerel siyasetteki görevini sığdırdı.
Ancak arkasında bıraktığı en belirgin hatıra, kendisiyle özdeşleşen 'Süslü Murat' lakabı oldu.

SALIPAZARI'NIN HAFIZASINDA BİR 'SÜSLÜ MURAT' VARDI
Bir ilçenin geçmişi yalnızca eski binalardan, sokaklardan ve tarihî yapılardan oluşmaz. O sokaklarda yaşayan, çarşısında ticaret yapan ve kendine özgü özellikleriyle tanınan insanlar da yerel tarihin bir parçasıdır.
Murat Akgül de Salıpazarı'nın geçmişine bu yönüyle iz bırakan isimlerden biriydi.

Kırgıl Mahallesi'nde başlayan hayatı, ilçe merkezindeki esnaflığı ve siyasetteki görevleriyle devam etti. Fakat onu Salıpazarı'nın unutulmayan simalarından biri yapan, kendine özgü şıklığı ve zarif kişiliğiydi.
Bugün Salıpazarı'nın geçmişinden söz açıldığında hatırlanan 'Süslü Murat', bir dönem ilçenin sosyal hayatına renk katan simalardan biri olarak anılıyor.

Kaç yıllık olduğunu köyün en yaşlıları bile bilmiyor
Salıpazarı'nın kırsal mahallelerinden Tahnal'da bulunan tarihi ahşap değirmen, bölgenin geçmişten günümüze ulaşan önemli yapıları arasında yer alıyor.
Değirmenin ne zaman inşa edildiğine ilişkin kesin bir bilgi bulunmuyor. Ancak yöre sakinlerinin kuşaktan kuşağa aktardığı hatıralar, yapının oldukça eski bir geçmişe sahip olduğuna işaret ediyor.
Bölgedeki değirmenin bakımını da üstlenen muhtar Hidayet'in anlattıkları, yapının geçmişine ilişkin dikkat çekici ipuçları veriyor.

85 yaşındaki dedesinin bile değirmenin ne zaman yapıldığını bilmediğini söyleyen Hidayet, dedesinin 80 yaşında hayatını kaybeden babasının döneminde de değirmenin mevcut olduğunu ifade ediyor.
Bu anlatımlar, değirmenin geçmişinin yaklaşık 160 yıl öncesine kadar uzanabileceğini düşündürüyor.
Kesin inşa tarihi bilinmese de ahşap yapı, uzun yıllardır aynı yerde hizmet vermeyi sürdürüyor.
60-70 hanenin un ihtiyacına hizmet ediyor
Tarihi değirmeni benzerlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri, yalnızca geçmişten kalan bir yapı olarak korunmaması.

Tahnal Irmakiçi mevkisindeki değirmen bugün de aktif olarak kullanılıyor ve köydeki yaklaşık 60-70 haneye hizmet veriyor.
Bölge halkının günlük yaşamında yerini koruyan değirmen, geleneksel üretim kültürünün günümüze taşınmasına da katkı sağlıyor.
Yüzyılı aşkın bir geçmişe sahip olduğu düşünülen yapının hl kullanılması, yöre halkının tarihi mirasına gösterdiği özeni ortaya koyuyor.
Köylüler kendi imknlarıyla ayakta tutuyor
Tarihi değirmenin bugüne ulaşmasında en büyük pay, ona sahip çıkan köy sakinlerine ait.
Yapının son kapsamlı onarımının yaklaşık 15-20 yıl önce gerçekleştirildiği belirtiliyor. Değirmenin çatısındaki sac kaplama ise yaklaşık 7 yıl önce yenilendi.
Bu çalışmaların tamamı köy halkının kendi kaynaklarıyla yapıldı.
Değirmenin mekanik aksamının işlevini sürdürebilmesi için de düzenli bakım gerekiyor.
Mahalle muhtarı Hidayet, değirmen taşının bakımını haftalık olarak kendisi gerçekleştiriyor. Böylece yıllardır kullanılan geleneksel sistemin çalışır durumda kalması sağlanıyor.

Suyla çalışıyor, elle de döndürülebiliyor
Asırlık değirmenin dikkat çeken bir başka özelliği ise taşının gerektiğinde insan gücüyle de hareket ettirilebilmesi.
Normal şartlarda su gücüyle çalışan değirmenin taşları, elle de döndürülebiliyor.
Muhtar Hidayet, değirmenin bu özelliğini uygulamalı olarak göstererek sistemin nasıl çalıştığını anlatıyor.
Geleneksel değirmenciliğin izlerini taşıyan yapı, yalnızca un öğütülen bir yer değil, geçmişin üretim yöntemlerini bugüne taşıyan canlı bir kültürel miras niteliği taşıyor.
Değirmenin arkasında iki ayrı şelale!
Tahnal Irmakiçi'nin sürprizi yalnızca tarihi değirmenle sınırlı değil.
Değirmenin arka bölümüne geçildiğinde ziyaretçileri bambaşka bir doğal güzellik karşılıyor.
Kayalıkların üzerinden hızla dökülen iki ayrı şelale, yemyeşil bitki örtüsüyle birleşerek etkileyici bir manzara oluşturuyor.
Suyun kayalara çarparak oluşturduğu görüntü ve çevredeki doğal doku, bölgeyi fotoğraf tutkunları ve doğaseverler açısından dikkat çekici bir noktaya dönüştürüyor.
Özellikle yağışların arttığı dönemlerde şelalelerden akan suyun miktarı da yükseliyor.

Sonbaharda başka bir güzelliğe bürünüyor
Tahnal'ın saklı doğal güzelliklerini keşfetmek isteyenler için sonbahar ayları ayrı bir önem taşıyor.
Ağaçların sarı, turuncu ve kahverenginin farklı tonlarına bürünmesiyle birlikte tarihi değirmenin çevresinde adeta doğal bir tablo oluşuyor.
Yağışlarla beslenen şelaleler ve bölgenin yoğun bitki örtüsü, sonbaharda etkileyici görüntüler ortaya çıkarıyor.
Ahşap değirmenin tarihi dokusu ile şelalelerin oluşturduğu manzara, ziyaretçilere aynı noktada hem kültürel hem de doğal güzellikleri görme fırsatı sunuyor.
Salıpazarı merkezine 26 kilometre uzaklıkta
Tarihi ahşap değirmen ve şelaleler, Salıpazarı ilçe merkezine yaklaşık 26 kilometre mesafede bulunuyor.
Tahnal Mahallesi merkezinden Irmakiçi mevkisine ulaşmak için ise yaklaşık 6,5 kilometrelik yol katetmek gerekiyor.
Ancak bölgenin kırsal konumu ve güzerghın özellikleri nedeniyle burayı ilk kez ziyaret edeceklerin yöreyi bilen bir rehber eşliğinde hareket etmesi öneriliyor.
Özellikle yağışlı dönemlerde şelale çevresindeki kaygan kayalıklar ve suyun akış hızı nedeniyle dikkatli olunması gerekiyor.

Salıpazarı'nın korunmayı bekleyen kültürel mirası
Tahnal Irmakiçi'ndeki tarihi ahşap değirmen, geçmişin izlerini taşıyan kırsal yapıların yerel yaşam açısından ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Köy halkının dayanışmasıyla ayakta tutulan ve bugün de kullanılmaya devam eden değirmen, geleneksel üretim kültürünün yaşayan örneklerinden biri olmayı sürdürüyor.
Hemen yanı başındaki iki şelaleyle birlikte düşünüldüğünde bölge, Salıpazarı'nın kültür ve doğa turizmi açısından değerlendirilebilecek saklı güzellikleri arasında bulunuyor.
Bir yanda nesiller boyunca çalışan asırlık değirmen, diğer yanda kayalardan dökülen iki şelale... Tahnal Irmakiçi, Salıpazarı'nın henüz geniş kitlelerce keşfedilmemiş tarih ve doğa duraklarından biri olarak dikkat çekiyor.

TARİHİ CAMİNİN AVLUSUNDA ŞEHİT HATIRASI
Yavaşbey Aliosman Mevkii Ahşap Camii'nin en dikkat çekici özelliklerinden biri, ibadet alanının çevresinde bulunan eski mezarlar.
Cami avlusunda kabri bulunan Şehit Fatih Osma, bu tarihî mekna ayrı bir anlam kazandırıyor.

Yıllardır mahallenin ibadet hayatında yer alan cami, böylece geçmişin izleriyle birlikte bir şehidin hatırasını da yaşatıyor.
1949 YILINDA KAYITLARA GEÇTİ
Aliosman Mevkii Ahşap Camii'nin müftülük envanterine 1949 yılında kaydedildiği ve aynı yıl ibadete açıldığı belirtiliyor.
Ancak caminin mimari özellikleri ile bahçesinde bulunan eski mezarlar, yapının resmî kayıtlara girdiği tarihten daha önce inşa edilmiş olabileceğini düşündürüyor.
Yapımının 1930'lu yıllara uzanabileceği değerlendirilirken kesin inşa tarihinin belirlenmesi için tarihî arşivlerin ve mezar taşlarının ayrıntılı incelenmesi gerekiyor.

AHŞAP MİMARİSİYLE GEÇMİŞTEN İZLER TAŞIYOR
Yavaşbey Aliosman Mevkii Ahşap Camii, Karadeniz'in geleneksel ahşap yapı kültürünü yansıtan özelliklere sahip.
Yapının inşasında ahşap parçaların birbirine geçirilmesi esasına dayanan geleneksel birleştirme tekniğinin kullanıldığı belirtiliyor.
Bölgedeki bazı ahşap camilerden farklı olarak bu yapıda metal çivilere de yer verilmesi, caminin mimari özellikleri arasında öne çıkıyor.
Ahşabın temel yapı malzemesi olarak kullanılması, bölgenin geçmişteki inşaat yöntemlerinin günümüze ulaşan örneklerini gözler önüne seriyor.

2011 YILINDA RESTORASYONDAN GEÇTİ
Geçmişten günümüze ibadet amacıyla kullanılan tarihî cami, bilinen ilk ve tek kapsamlı restorasyonunu 2011 yılında geçirdi.
Restorasyon kapsamında özellikle iç meknda bulunan ahşap bölümlerin özgün yapısına sadık kalınmaya çalışıldı.
Buna karşılık dış cephede ahşap yüzeyler boyandı ve bazı bölümlere betonarme eklentiler yapıldı.
Bu müdahaleler sonucunda caminin dış görünümünde değişiklikler meydana gelirken iç mekndaki geleneksel ahşap mimari büyük ölçüde korunmuş oldu.
Salıpazarı Belediyesinin yayımladığı bilgilerde de Yavaşbey Ali Osman Mahallesi'ndeki tarihî ahşap camiye şadırvan yapıldığı ifade ediliyor.

HEM İBADETHANE HEM TARİHÎ HAFIZA
Yavaşbey Aliosman Mevkii Ahşap Camii, yıllardır mahallenin dinî hayatının merkezinde bulunmasının yanı sıra geçmişten kalan izleriyle de önem taşıyor.
Bir tarafta geleneksel ahşap işçiliği, diğer tarafta yıllara tanıklık eden eski mezarlar ve şehit hatırası, camiyi sıradan bir ibadet meknının ötesine taşıyor.
Caminin yapım tarihi, mezarlık alanının geçmişi ve burada bulunan mezar taşlarının incelenmesi, Yavaşbey Mahallesi'nin tarihine ilişkin yeni bilgilerin ortaya çıkarılmasına katkı sağlayabilir.

SALIPAZARI'NIN KORUNMAYA DEĞER MİRASI
Karadeniz'deki geleneksel ahşap yapı kültürünün yerel örneklerinden biri olan Aliosman Mevkii Ahşap Camii, mimari özellikleri ve taşıdığı tarihî hatıralarla dikkat çekmeye devam ediyor.
Geçmişinin 1930'lu yıllara kadar uzanabileceği düşünülen cami, 1949 tarihli kaydı, 2011 yılındaki restorasyonu ve avlusundaki mezarlarla farklı dönemlerin izlerini bir arada barındırıyor.
Yavaşbey Aliosman Mevkii Ahşap Camii, ahşap duvarlarında geçmişin mimari mirasını, avlusunda ise Şehit Fatih Osma'ın hatırasını taşıyan tarihî bir mekn olarak Salıpazarı'nın kültürel hafızasında yer alıyor.

Kerim Kuzu da Salıpazarı'nda farklı dönemlere tanıklık eden ve ilçede kendine özgü bir yer edinen isimlerden biriydi.

1970 yılında Salıpazarı'nın Kırgıl Köyü'nde dünyaya gelen Kerim Kuzu, ilkokulun ardından eniştesi Salim Çöpoğlu'nun yanında fotoğrafçılığı öğrenmeye başladı.

Fotoğraf makinelerinin bugünkü kadar yaygın olmadığı, özel günlerin birkaç kare fotoğrafla ölümsüzleştirildiği yıllarda Kerim Kuzu, ilçede çok sayıda düğün ve özel günün fotoğrafını çekti.

Salıpazarı'nda siyah beyaz fotoğraflardan renkli baskılara, ardından dijital fotoğrafçılığa uzanan değişimin içinde yer aldı. İlçede bir dönem birçok kişinin tanıdığı 'Fotoğrafçı Kerim', yıllar içinde başka bir meslekle daha fazla özdeşleşecekti.

Ailesinden gelen hayvancılık geleneğini sürdüren Kerim Kuzu, ilerleyen yıllarda küçükbaş hayvancılığa ağırlık verdi.

Koyun ve kuzularından neredeyse hiç ayrılmayan Kuzu, yaz-kış demeden yılın 12 ayını hayvanlarıyla geçirdi. Özellikle adaklık ve kurbanlık dönemlerinde Salıpazarı'nda aranan isimlerden biri haline geldi.

Bu nedenle yıllarca 'Fotoğrafçı Kerim' olarak tanınmasına rağmen zamanla ilçede 'Koyuncu Kerim' adıyla anılmaya başladı.

Küçükbaş hayvancılık onun için yalnızca geçim kapısı değil, hayatının önemli bir parçasıydı.

Kerim Kuzu'nun Salıpazarı'nda bilinen özelliklerinden biri de Trabzonspor'a olan büyük bağlılığıydı.

Takımının maçlarını büyük heyecanla takip eden Kuzu'nun, gol tekrarlarında dahi ilk kez gol olmuş gibi sevinmesi yakın çevresinde yıllarca anlatılan tatlı hatıralardan biri oldu.

Trabzonspor sevgisi, onun renkli ve neşeli karakterinin de ayrılmaz parçalarından biriydi.

Kerim Kuzu yalnızca ticaret ve hayvancılıkla değil, Salıpazarı'nın siyasi yaşamıyla da yakından ilgilendi.

1994 yılında aktif siyasete başlayan Kuzu, dönemin Salıpazarı Belediye Başkanı merhum Hasan Düzenli ile birlikte siyaset yaptı.

2004 yerel seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partisi'nden Salıpazarı Belediye Meclis Üyesi seçildi. Görev süresi içerisinde Belediye Başkan Vekilliği görevini de üstlendi.

Sonraki yıllarda aktif siyasi çalışmalarını MHP Salıpazarı İlçe Teşkilatı bünyesinde sürdürerek yönetim kurulu üyeliği yaptı.

Kerim Kuzu'yu tanıyanların hafızasında kalan en belirgin özelliklerinden biri de neşeli ve şakacı tavırlarıydı.

Çevresindeki insanlarla kolay iletişim kuran, sohbet etmeyi seven ve mümkün olduğunca kimsenin kalbini kırmamaya özen gösteren Kuzu, Salıpazarı'nda geniş bir çevre tarafından sevilen bir isimdi.

Fotoğrafçılığıyla insanların en mutlu günlerine tanıklık etti. Koyun ve kuzularıyla ilçenin hayvancılık kültürünün içinde yer aldı. Belediye meclisinde görev yaptı, siyasetin içinde bulundu.

Ama onu tanıyanlar için geride kalan en güçlü hatıra, mesleklerinden ve görevlerinden önce güler yüzü ve kendine has kişiliği oldu.

Kerim Kuzu, Eylül 2025'in son gününde geçirdiği ani kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

Henüz 55 yaşındayken aramızdan ayrılması, ailesi başta olmak üzere dostlarını ve kendisini tanıyan çok sayıda Salıpazarılıyı derinden üzdü.

Bugün Salıpazarı'nın eski düğün fotoğraflarında onun emeği, ilçenin küçükbaş hayvancılık hafızasında 'Koyuncu Kerim' adı, siyasi geçmişinde ise belediye meclis üyeliği ve başkan vekilliği görevi bulunuyor.

Kerim Kuzu; fotoğraf makinesi, koyunları, Trabzonspor sevgisi, şakaları ve güler yüzüyle Salıpazarı'nda iz bırakan isimlerden biri olarak hatırlanmaya devam ediyor.

1937 yılında Salıpazarı'nın Esenli Mahallesi'nde dünyaya gelen Çelebi, ilçe halkının hafızasında gerçek adından çok 'Tokur Dayı' lakabıyla yer etti.

Hayatının büyük bölümünü çalışarak geçiren Tokur Dayı, farklı mesleklerde verdiği emekle Salıpazarı'nın eski esnaf kültürünün tanınan simalarından biri haline geldi.

Necmettin Çelebi'nin uzun yıllar sürdürdüğü mesleklerden ilki fırıncılıktı.

İlk fırınını Yavaşbey Köprüsü'nün yanında açan Tokur Dayı'nın iş yeri, Salıpazarı ve çevresinde etkili olan 1960 yılındaki sel sırasında yıkıldı.

Ancak yaşanan afet onun çalışma hayatını durdurmadı. Çelebi, bir yıl sonra, 1961'de Gökçeli Meydanı'nda yeniden fırın açarak mesleğini sürdürdü.

Bu dönem, Salıpazarı'nın henüz bugünkü ticari yapısına kavuşmadığı yıllardı. Mahalle ve çarşı esnafının günlük yaşamın merkezinde bulunduğu dönemde Tokur Dayı da ilçede tanınan isimlerden biri oldu.

Tokur Dayı'nın çalışma hayatı yalnızca fırıncılıkla sınırlı kalmadı.

1980 yılından 2009 yılına kadar kasaplık ve lokantacılık yapan Necmettin Çelebi, aynı zamanda su tesisatçılığıyla da uğraştı.

Farklı mesleklerde yıllarca çalışması, onun ilçe halkıyla sürekli temas halinde olmasını sağladı. Bu nedenle Tokur Dayı, yalnızca bir esnaf değil, Salıpazarı'nın günlük yaşamının tanıdık yüzlerinden biri olarak hafızalarda kaldı.

Onu tanıyanların hafızasında kalan ayrıntılardan biri de soğuğa karşı dayanıklılığıydı.

Anlatılanlara göre Tokur Dayı, Salıpazarı'nın soğuk kış günlerinde dahi kısa kollu atletle çalışır, soğuktan fazla etkilenmezdi.

Heybetli yapısı ve güçlü fiziği kadar gür sesi de onun en belirgin özellikleri arasındaydı. Çarşıda veya iş yerinde sesi duyulduğunda çevresindekiler onun geldiğini hemen anlardı.

Bu özellikleri zamanla Tokur Dayı'nın Salıpazarı'nda kendine özgü bir karakter olarak anılmasını sağladı.

Necmettin Çelebi'nin 'Tokur' lakabının hikyesi ise çocukluk yıllarına kadar uzanıyor.

Annesinin küçük yaşlarından itibaren kendisini sevgiyle 'Tokurum' diye çağırdığı, zamanla bu hitabın çevresi tarafından da benimsendiği anlatılıyor.

Böylece Necmettin Çelebi'nin adı Salıpazarı'nda giderek 'Tokur' ve ilerleyen yıllarda da 'Tokur Dayı' olarak anılmaya başladı.

Yörede 'Tokur' sözcüğü; güçlü, kuvvetli veya yaşını almış, toplum tarafından sevilen ve saygı gören erkeklere yönelik yerel bir hitap biçimi olarak da kullanılabiliyor.

Yerel kültürde bazı lakaplar zamanla kişinin gerçek adının önüne geçer. Tokur Dayı da Salıpazarı'nda bunun en bilinen örneklerinden biri oldu.

Fırında, kasap dükknında, lokantada ya da tesisat işi yaparken karşılaşılan Necmettin Çelebi; çalışkanlığı, güçlü fiziği, yüksek sesi ve kendine özgü tavırlarıyla birkaç kuşağın hafızasında yer aldı.

Onu tanıyanların anlattığı küçük hatıralar, bugün Salıpazarı'nın geçmişine dair önemli birer sözlü tarih parçası niteliğinde.

Uzun yıllar Salıpazarı'nda çalışan ve ilçenin sosyal hayatının tanınan isimlerinden biri olan Necmettin Çelebi, 2010 yılında hayatını kaybetti.

Aradan geçen yıllara rağmen 'Tokur Dayı' adı, onu tanıyan Salıpazarlılar arasında yaşamaya devam ediyor.

Çünkü bazı insanlar yalnızca yaptıkları mesleklerle değil; sesleriyle, davranışlarıyla, lakaplarıyla ve insanların hafızasında bıraktıkları küçük ama güçlü izlerle hatırlanıyor.

Tokur Dayı da Salıpazarı'nın hafızasında böyle kalan isimlerden biri oldu.

Salıpazarı, Karacaören Şelalesi'nden orman içindeki dere yataklarına kadar birçok doğal güzelliğe ev sahipliği yaparken, Çiçekli Mahallesi'nin kırsalında yer alan Çiçekli Şelalesi ve Mağarası da ilçenin saklı kalmış değerlerinden biri.

Bölgedeki kaya oluşumunun altında küçük bir mağara bulunurken, suyun hem kaya kütlesinin üzerinden hem de mağara çevresinden süzülerek dökülmesi ortaya dikkat çekici bir görüntü çıkarıyor.

YAĞIŞLARLA BİRLİKTE ŞELALE COŞUYOR
Çiçekli Şelalesi özellikle yağmur ve kar yağışlarının yoğun olduğu dönemlerde farklı bir görünüme bürünüyor.
Kurak dönemlerde daha sakin akan su, yağışların ardından artan debiyle kayaların üzerinden güçlü şekilde dökülüyor. Çevresindeki doğal bitki örtüsü, kayalık arazi ve mağara yapısı da bölgeyi klasik bir şelaleden farklı kılıyor.
Henüz geniş kitleler tarafından bilinmeyen alan, doğallığını büyük ölçüde koruyan yapısıyla Salıpazarı'nın keşfedilmeyi bekleyen noktaları arasında bulunuyor.

BARAJ PROJESİ ÇİÇEKLİ'Yİ DOĞRUDAN ETKİLİYOR
Çiçekli Şelalesi'nin geleceğine ilişkin en önemli başlık ise Salıpazarı Barajı.
Devlet Su İşleri 7. Bölge Müdürlüğünün yayımladığı resmi kayıtlarda, Salıpazarı Barajı projesinden etkilenen yerleşimler arasında Düzköy, Çiçekli ve Orta mahalleleri açıkça sayılıyor. Proje kapsamında söz konusu mahallelerde yeniden yerleşim ve hak sahipliği çalışmaları da yürütüldü.

Salıpazarı üzerine hazırlanan akademik bir çalışmada ise daha ileri bir değerlendirmeye yer veriliyor. Çalışmada, baraj inşaatının tamamlanmasıyla Çiçekli Şelalesi'nin sular altında kalacağı ifade ediliyor. ResearchGate
Bu nedenle bölgede, şelalenin mevcut doğal görünümünün gelecekte korunup korunamayacağı konusu önem kazanıyor.

YEREL DOĞA HAFIZA
Çiçekli Şelalesi ve Mağarası'nı önemli kılan yalnızca akan su değil. Kaya yapısı, mağara oluşumu, çevredeki bitki örtüsü ve mevsimlere göre değişen su debisi alanı Salıpazarı açısından özgün bir doğal miras haline getiriyor.
Böylesi alanların kayıt altına alınması, fotoğraflanması ve yerel hafızada korunması da özellikle büyük altyapı yatırımlarının doğal çevreyi değiştirdiği dönemlerde ayrı önem taşıyor.

Bugün hl doğal yapısıyla görülebilen Çiçekli Şelalesi, bir yandan ziyaretçilerine Salıpazarı'nın saklı güzelliklerinden birini sunarken, diğer yandan ilçenin değişen coğrafyasının sessiz tanıklarından biri olarak duruyor.

Salıpazarı'nda yerel esnaftan alınan bilgilere göre 50 randıman çürüklü fındığın kilogram fiyatı 155 TL, sağlam fındığın kilogram fiyatı ise 170 TL seviyesinde işlem görüyor.

Çarşamba ve Terme ilçelerinde ise 50 randıman fındık fiyatı 175 TL seviyesinde bulunuyor.

Salıpazarı'nda fındığın kalite durumuna göre fiyat farklılığı dikkat çekiyor. 50 randıman çürüklü fındık 155 TL'den alıcı bulurken, sağlam fındık 170 TL'den işlem görüyor.

Buna göre çürüklü ve sağlam fındık arasında kilogram başına 15 TL fiyat farkı bulunuyor.

Çarşamba ve Terme'de ise 50 randıman fındık fiyatı 175 TL seviyesinde. Bu rakam, Salıpazarı'ndaki sağlam fındık fiyatının 5 TL üzerinde bulunuyor.

Fındık fiyatları; randıman, kalite, nem oranı, ürünün genel durumu ve alım yapan işletmeye göre değişiklik gösterebiliyor.

Oda Başkanı Barış Aydoğdu ile Samsun'un Atakum ilçesinde faaliyet gösteren Life Dental Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği Müdürü Pınar Keleş arasında gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda indirim anlaşması sağlandı.

Yapılan anlaşma kapsamında Salıpazarı Esnaf ve Sanatkrlar Odası'na kayıtlı üyeler, oda çalışanları ile eş, çocuk, anne ve babaları Life Dental bünyesinde sunulan ağız ve diş sağlığı hizmetlerinden yüzde 15 indirimli yararlanabilecek.

İş birliğinin özellikle sağlık hizmetlerinde maliyet avantajı sağlaması ve oda üyelerine doğrudan katkı sunması amaçlanıyor.

Salıpazarı Esnaf ve Sanatkrlar Odası Başkanı Barış Aydoğdu, gerçekleştirilen iş birliği dolayısıyla Pınar Keleş'e teşekkür ederek anlaşmanın oda üyeleri ve tüm esnaf için hayırlı olması temennisinde bulundu.

Aydoğdu, üyelerin sosyal ve ekonomik açıdan desteklenmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini belirtirken, sağlık alanındaki bu iş birliğinin de esnafa önemli bir katkı sağlayacağını ifade etti.

Bazı insanlar vardır; büyük makamları, servetleri ya da gösterişli hayatları yoktur. Ama yaşadıkları yerde kendilerine ait bir iz bırakırlar.

Salih Kuzu da Salıpazarı için bu isimlerden biriydi.

1957 yılında Salıpazarı'nın Kırgıl Köyü'nde dünyaya gelen Salih Kuzu, Ali Kuzu'nun beş çocuğundan ikincisiydi. Çocukluk ve gençlik yıllarından itibaren hayatın yükünü omuzlarında taşıyan Kuzu'nun yaşamı, çalışmak ve mücadele etmekle geçti.

Salıpazarı merkezinde onu görenlerin hafızasında en çok kalan görüntü, önündeki el arabası oldu.

Mevsimine göre o arabada kimi zaman kiraz, kimi zaman elma, armut, karpuz ve kavun vardı. Ormanların ürün verdiği dönemlerde ise el arabasına bu kez mantarlar yüklenirdi.

Salih Kuzu, elindeki ürünü satarak ekmeğini kazanmaya çalışırdı.

Pazarcılığın yanında çiftçilik de yapan Kuzu için hayat hiçbir zaman kolay olmadı. Ancak geçimini sağlamak için çalışmaktan vazgeçmedi. İlçenin sokaklarında yıllarca süren bu mücadele, onu zamanla Salıpazarı'nın tanınan simalarından biri haline getirdi.

Onu tanıyanların hafızasına kazınan bir söz de vardı:

Yıllar içinde Salih Kuzu ile özdeşleşen bu ifade, ilçenin günlük hayatının ve sözlü hafızasının bir parçasına dönüştü.

Bir dönem Salıpazarı sokaklarında hemen herkesin karşılaştığı Salih Kuzu; el arabası, sattığı mevsimlik ürünler ve kendine has yaşamıyla insanların hafızasında kaldı.

Salih Kuzu'nun hikyesi aslında Anadolu'nun birçok ilçesinde yaşamış emekçi insanların hikyesine benziyordu.

Bir tarafta tarla, bir tarafta pazar…

Bir gün meyve, bir gün sebze, başka bir gün mantar…

Kazandığıyla hayatını sürdürmeye çalışan Kuzu, ömrünün önemli bölümünü alın teriyle geçirdi.

Onu özel kılan ise yalnızca yaptığı iş değildi. Salıpazarı'nın günlük yaşamının içinde yıllarca görünür olması, insanların onunla kurduğu hatıralar ve geride bıraktığı yerel hafızaydı.

1957 yılında Kırgıl'da başlayan Salih Kuzu'nun yaşam yolculuğu, 2020 yılında sona erdi.

63 yıllık ömrünün ardından geride büyük servetler değil; onu tanıyanların anlatacağı hatıralar kaldı.

Bugün Salıpazarı'nın eski günlerinden söz açıldığında, el arabasıyla sokaklarda dolaşan o adamı hatırlayanlar hl var.

Çünkü bazı insanlar yaşadıkları yere binalar değil, hatıralar bırakır.

Ama adı ve hikyesi, ilçenin hafızasında kaldı.

Belediyenin kendi serasında yetiştirilen lavantalar, ekipler tarafından ilçenin farklı noktalarında toprakla buluşturuluyor.

Çevre düzenlemelerinde kullanılacak bitkilerin belediyenin kendi imknlarıyla üretilmesi, Salıpazarı Belediyesi'nin yeşillendirme çalışmalarının önemli bir bölümünü oluşturuyor.

Serada özenle yetiştirilen lavantaların gelişimlerini tamamlamasının ardından belirlenen alanlara dikimleri gerçekleştiriliyor.

Çalışmayla birlikte hem belediyeye ait yeşil alanların çeşitlendirilmesi hem de ilçenin görsel dokusunun güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Belediye ekipleri tarafından sürdürülen çalışmalar kapsamında lavantalar ilçenin farklı bölgelerinde değerlendiriliyor.

Peyzaj çalışmalarında kullanılan lavantaların özellikle renkli görünümü ve çevre düzenlemelerine sağladığı katkıyla kamusal alanlara farklı bir görünüm kazandırması hedefleniyor.

Salıpazarı Belediye Başkanı Refaettin Karaca, belediyenin kendi serasında üretim yaparak ilçenin güzelleştirilmesine katkı sunduğunu belirtti.

Karaca, çalışmalarla ilgili yaptığı değerlendirmede, 'Kendi seramızda üretiyor, ilçemizi güzelleştiriyoruz. Belediyemiz serasında özenle yetiştirdiğimiz lavantaları toprakla buluşturmaya devam ediyoruz. İlçemizin farklı noktalarında gerçekleştirdiğimiz lavanta dikimleriyle hem yeşil alanlarımızı zenginleştiriyor hem de daha estetik ve güzel bir Salıpazarı için çalışmalarımızı sürdürüyoruz' ifadelerini kullandı.

Karacaören ve Çağlayan bölgesi sınırlarında bulunan Gümbürük Kanyonu, Karacaören Şelalesi'ne yaklaşık 2 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Kanyon; sık orman dokusu, akarsu boyunca uzanan doğal geçişleri ve saklı su birikintileriyle bölgenin dikkat çeken doğal alanları arasında bulunuyor.

Yeşilin içinde doğal bir koridor
Kanyonun bulunduğu vadi, kayın, meşe ve gürgen ağaçlarının oluşturduğu yoğun bitki örtüsüyle çevrili. Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında doğanın farklı tonlarını bir arada görmek mümkün olurken, sonbaharda ise bölge renk değişimiyle fotoğraf tutkunlarına farklı manzaralar sunuyor.

Vadinin içinden ilerleyen su hattı, yer yer doğal havuzlar ve küçük çağlayanlar oluşturuyor. Bu yapı, Gümbürük Kanyonu'nu yalnızca yürüyüş için değil, doğa fotoğrafçılığı ve keşif gezileri açısından da cazip hale getiriyor.

Trekking ve kanyon geçişi için uygun
Gümbürük Kanyonu'nun doğal yapısı; trekking, doğa yürüyüşü ve kanyon geçişi yapmak isteyenler için alternatif parkurlar oluşturuyor. Bölgedeki patikalar boyunca ilerleyen ziyaretçiler, orman dokusu ile suyun oluşturduğu doğal manzarayı yakından gözlemleyebiliyor.

Özellikle sıcak havalarda kanyon içerisindeki serin hava ve su alanları bölgeyi daha cazip hale getiriyor. Ancak kanyon geçişlerinde zemin koşulları ve su seviyelerinin dönemsel olarak değişebileceği göz önünde bulundurularak tedbirli hareket edilmesi gerekiyor.

Kamp için doğal alanlar bulunuyor
Kanyon çevresindeki düzlükler, akarsu kenarları ve şelale yakınındaki ormanlık bölgeler, doğayla baş başa vakit geçirmek isteyenler için çadır kurulabilecek doğal alanlar sunuyor.

Elektrik, tesis ve şehir yaşamından uzak yapısıyla bölge, özellikle sakinlik arayan kampçıların ilgisini çekebilecek özelliklere sahip. Ziyaretçilerin ise doğal alanın korunması amacıyla atık bırakmaması ve ateş konusunda mevsimsel yasaklara dikkat etmesi önem taşıyor.

Salıpazarı doğa turizmi için önemli potansiyele sahip
Karacaören Şelalesi, Karacaören Asma Köprü ve çevredeki doğal alanlarla birlikte değerlendirildiğinde Gümbürük Kanyonu, Salıpazarı'nın doğa turizmi rotasını daha da zenginleştirebilecek noktalardan biri olarak öne çıkıyor.
Doğal yapısı korunarak tanıtımının artırılması halinde Gümbürük Kanyonu'nun; yürüyüş grupları, fotoğrafçılar, kampçılar ve günübirlik doğa gezginleri için Samsun'un yeni keşif adreslerinden biri olması mümkün görünüyor.

1948 yılında Salıpazarı'nın Cevizli Köyü'nde dünyaya gelen Mustafa Keskin'in hayatı genç yaşlarda şekillenmeye başladı. Henüz 18-19 yaşlarındayken Hava Hanım ile hayatını birleştiren Keskin, 1967 yılında Salıpazarı ilçe merkezine yerleşti.

O yıllarda Türkiye'de televizyon henüz her eve girmemiş, radyo ise haberin, müziğin ve dış dünyayla bağlantının en önemli araçlarından biri haline gelmişti. Salıpazarı'nda da evlerin başköşesinde radyolar bulunuyor, arızalandığında ise tamir ettirebilmek önemli bir sorun oluşturuyordu.

Mustafa Keskin bu ihtiyacı erken fark eden isimlerden biri oldu. Radyo tamiri konusunda eğitim almak amacıyla Ankara'ya giden Keskin, burada mesleğin inceliklerini öğrendi.

Salıpazarı'na döndüğünde ise ilçenin o dönem için oldukça yeni sayılabilecek mesleklerinden birine adım attı.

1970 yılında Salıpazarı merkezde radyo tamir dükknını açan Keskin, yaklaşık 10 yıl boyunca aralıksız radyo tamirciliği yaptı.

İlçenin köylerinden ve merkezinden bozulan radyolar onun dükknına getirildi. Kimi zaman sesi tamamen kesilen, kimi zaman istasyon tutmayan radyolar Mustafa Keskin'in elinden geçerek yeniden çalışır hale geldi.

Bir başka ifadeyle, o yıllarda birçok Salıpazarılının evindeki radyonun sesini yeniden duyuran isimlerden biri oldu.

Mustafa Keskin ilerleyen yıllarda radyo tamirciliğini bırakarak ticaret hayatına farklı alanlarda devam etti.

Züccaciye, beyaz eşya ve bakkaliye sektörlerinde faaliyet gösterdi. Ancak yaptığı işler değişse de Salıpazarı halkının ona verdiği isim değişmedi.

İlçede onu tanıyanlar yıllar boyunca Mustafa Keskin'den söz ederken çoğunlukla tek bir ifadeyi kullandı:

'Radyocu Mustafa.'

Bu lakap zamanla yalnızca yaptığı mesleği değil, Salıpazarı'nın geçmişte kalan bir dönemini de temsil eder hale geldi.

Mustafa Keskin'in hayatındaki ikinci önemli dönem ise esnaf teşkilatında başladı.

1986 yılında Salıpazarı Esnaf ve Sanatkrlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Başkanlığına seçilen Keskin, sonraki yıllarda yapılan seçimlerde de üyelerin desteğini almayı sürdürdü.

Girdiği seçimleri kazanarak görevine devam eden Keskin, yaklaşık 35 yıl boyunca kooperatif başkanlığı yaptı.

Bu süreçte Salıpazarı esnafının krediye erişiminden ekonomik sıkıntılarına kadar birçok konuda kooperatifin başında bulunan isim oldu.

Radyo tamir dükknındaki esnaflık tecrübesiyle başlayan yolculuğu, zaman içerisinde ilçedeki esnaf teşkilatının en uzun soluklu yönetim dönemlerinden birine dönüştü.

Mustafa Keskin'in başkanlık dönemi Salıpazarı'nın ekonomik ve sosyal açıdan büyük değişim yaşadığı yıllara denk geldi.

İlçenin köy görünümünden şehirleşmeye doğru ilerlediği, ticaretin çeşitlendiği ve esnaf sayısının arttığı süreç boyunca Keskin kooperatif başkanlığını sürdürdü.

1986 yılında başladığı görevini 2021 yılına kadar devam ettiren Keskin, aynı yıl görev başındayken hayatını kaybetti.

Arkasında ise yalnızca uzun bir başkanlık dönemi değil, Salıpazarı'nın belleğinde kalan güçlü bir isim bıraktı.

Mustafa Keskin'in hayat hikyesi, Salıpazarı'nın son yarım yüzyıldaki dönüşümünün de küçük bir özeti niteliğinde.

Radyonun evlerin en önemli iletişim aracı olduğu yıllarda tamircilikle başladığı meslek hayatı, ticaretle devam etti; ardından yaklaşık 35 yıllık kooperatif başkanlığıyla tamamlandı.

Bugün Salıpazarı'nda onu tanıyanların hafızasında hl aynı isimle yaşıyor:

Radyocu Mustafa… Başkan Mustafa Keskin.

1940 yılında Bafra'da dünyaya gelen Hava Sağlam, sağlık eğitimini Erzurum'da tamamladı.

Takvimler 1960 yılını gösterdiğinde genç bir sağlık çalışanı olarak Salıpazarı'na atandı. Görevi sağlık memurluğu ve ebelikti.

Ancak o yılların Salıpazarı'sında bugünkü sağlık imknlarının hiçbiri yoktu. İlçede ne hastane vardı ne de sağlık ocağı.

Göreve başladığı ilk dönemde eski Salıpazarı Belediye Başkanı Halil Akgül'ün merhum dedesi Mustafa Akgül, ailesine ait ahşap evin bir odasını Hava Hanım'ın kullanımına verdi.

Burası yalnızca onun kaldığı bir oda değil, dönemin şartlarında sağlık hizmetinin ilçedeki ilk duraklarından biri oldu.

Bugün araçlarla kısa sürede ulaşılabilen pek çok köye o yıllarda gitmek saatler sürüyordu.

Yolların olmadığı ya da patikalardan ibaret bulunduğu dönemlerde Hava Sağlam'ın önünde iki seçenek vardı: yürümek ya da bir atın, eşeğin sırtında köylere ulaşmak.

O ise şartlar ne kadar ağır olursa olsun görevinden vazgeçmedi.

Salıpazarı'nın dağ köylerini tek tek dolaştı. Köy okullarına giderek 0-8 yaş grubundaki çocuklara dönemin aşılama çalışmaları kapsamında çiçek aşısı ve diğer aşıların uygulanmasında görev aldı.

Çocukları aşı öncesinde rahatlatmak için yanında götürdüğü kesme şekerler ise o yılları yaşayanların hafızasında kalan küçük ama anlamlı ayrıntılardan biri oldu.

Ebelik mesleğinde çalışma saatinin karşılığı yoktu.

Telefonun yaygın olmadığı, ulaşımın son derece güç olduğu yıllarda bir köyden doğum haberi geldiğinde gece ya da gündüz olması fark etmiyordu.

Yağmur, kar ve çamur da onu durdurmuyordu.

Kimi zaman elinde bir gaz lambasıyla yürüdü, kimi zaman at ya da eşek sırtında kilometrelerce yol katetti.

Salıpazarı'nın dağ köylerinde nice annenin en zor anında yanında oldu, nice çocuğun dünyaya gelişine tanıklık etti.

Yıllar geçtikçe Hava Sağlam artık yalnızca ilçede görev yapan bir sağlık çalışanı değildi.

Salıpazarlılar için onun adı 'Ebe Hava' olmuştu.

Hava Sağlam'ın Salıpazarı ile bağı yalnızca göreviyle sınırlı kalmadı.

1962 yılında merhum Dursun Sağlam ile evlendi. Salıpazarı'nda yuvasını kurdu ve dört çocuk büyüttü.

Görev yaptığı yıllar boyunca ilçenin insanıyla güçlü bağlar kurdu. Köyleri, aileleri ve çocukları tanıdı; onlar da Ebe Hava'yı kendi ailelerinden biri gibi benimsedi.

Salıpazarı onu, o da Salıpazarı'nı sevdi.

1960 yılında başlayan görev yolculuğu tam 23 yıl sürdü.

Hava Sağlam, 1983 yılında emekliye ayrılarak aktif görevini noktaladı.

Ancak aradan geçen yıllar onun ilçedeki izlerini silemedi.

Salıpazarı'nın eski kuşaklarının hafızasında o; ulaşılması güç köylere giden, çocukları aşılayan, doğum sancısı başlayan kadınların yardımına koşan ve imknsızlıkların içinde sağlık hizmeti sunmaya çalışan 'Ebe Hava' olarak yaşamaya devam etti.

Salıpazarı'nın sağlık tarihinde ve toplumsal hafızasında önemli bir yere sahip olan Hava Sağlam, 26 Eylül 2026 tarihinde hayatını kaybetti.

Geride dört evladın yanı sıra 23 yıllık bir hizmet hikyesi ve yüzlerce ailenin hafızasına dokunan anılar bıraktı.

Bir zamanlar gaz lambasının ışığında çıktığı köy yolları değişti. Patikaların yerini yollar, sınırlı sağlık imknlarının yerini modern sağlık hizmetleri aldı.

Ancak o yıllarda Salıpazarı'nın en uzak köylerine kadar ulaşmaya çalışan bir ismin hikyesi ilçenin hafızasında kaldı:

Salıpazarı'nın Ebe Hava'sı…

Salıpazarı ilçe merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki Karacaören Mahallesi'nde bulunan asma köprünün yapılış hikyesinin ardında, mahalle sakinlerinden ve eski muhtarlardan Selahattin Tekin ile merhum babasının isteği bulunuyor.

Tekin, babasının yıllar önce dile getirdiği, mahalle sakinlerinin özellikle camiye daha rahat ulaşabilmesi için iki yerleşim bölümü arasına bir köprü yapılması düşüncesini hayata geçirdi.

Karacaören Mahallesi'nin yerleşim yapısı nedeniyle camiye ulaşım bazı mahalle sakinleri için uzun ve zahmetli bir güzergh anlamına geliyordu.

Selahattin Tekin'in merhum babası da iki taraf arasındaki ulaşımı kolaylaştıracak bir bağlantı kurulmasını istiyordu.

Babasının bu isteğini unutmayan Tekin, 2020 yılında harekete geçerek Karacaören'de bugün mahalle halkının kullandığı asma köprünün yapılmasını sağladı.

Böylece yıllar önce dile getirilen bir istek, yalnızca bir aile hatırası olarak kalmadı; mahalle sakinlerinin günlük yaşamını kolaylaştıran kalıcı bir esere dönüştü.

60 METRE UZUNLUĞUNDA, 21 METRE YÜKSEKLİĞİNDE

Karacaören'in doğal arazi yapısı üzerinde kurulan asma köprü yaklaşık 60 metre uzunluğa ve 21 metre yüksekliğe sahip.

İki yerleşim bölümünü birbirine bağlayan köprü sayesinde mahalle sakinleri karşı tarafa daha kolay ulaşabiliyor.

Özellikle camiye gitmek isteyen vatandaşlar açısından önemli bir kısayol sağlayan köprü, mahallede günlük yaşamın bir parçası haline geldi.

Köprünün yapılmasındaki temel amaçlardan biri de mahalle sakinlerinin camiye ulaşırken yaşadığı zorluğu azaltmaktı.

Asma köprünün hizmete girmesiyle birlikte karşı tarafta yaşayan vatandaşların camiye ulaşmak için kullandığı güzergh önemli ölçüde kolaylaştı.

Bu özelliğiyle köprü, yalnızca iki arazi parçası arasında geçiş sağlamıyor; mahalledeki sosyal ve günlük yaşamın devamlılığına da katkı sunuyor.

İlk yapıldığında temel amacı mahalle sakinlerinin ulaşımını kolaylaştırmak olan Karacaören Asma Köprüsü, zaman içerisinde farklı bir yönüyle daha dikkat çekmeye başladı.

Doğal arazi içerisinde uzanan yapısı, yüksekliği ve çevresindeki kırsal manzarayla köprü, fotoğraf tutkunlarının ilgisini çekiyor.

Karacaören'e gelen doğa ve manzara fotoğrafçıları, köprünün farklı açılardan oluşturduğu görüntüleri objektiflerine yansıtmaya başladı.

Böylece mahalle halkının ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan köprü, Salıpazarı'nın fotoğraf açısından dikkat çeken yerel noktalarından biri olma yolunda ilerliyor.

Karacaören Asma Köprüsü'nü benzer yapılardan ayıran en önemli özellik ise yapılış hikyesi.

Merhum babasının mahallede yaşayan insanların camiye daha kolay ulaşması yönündeki isteğini yerine getiren eski muhtar Selahattin Tekin'in yaptırdığı köprü, bugün onlarca kişinin kullandığı kalıcı bir eser olarak yaşamaya devam ediyor.

Bir babanın dileğiyle başlayan düşünce, yıllar sonra iki yakayı birbirine bağlayan 60 metrelik bir köprüye dönüştü.

Karacaören Asma Köprüsü bugün hem mahalle sakinlerinin günlük hayatını kolaylaştırıyor hem de ardındaki hikyeyle Salıpazarı'nın yerel hafızasında ayrı bir anlam taşıyor.

Salıpazarı Belediyesi, ilçe merkezi ve kırsal mahallelerde ulaşım altyapısının iyileştirilmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

Belediye ekipleri tarafından özellikle kırsal mahallelerde yol genişletme, stabilize yol, bakım ve onarım çalışmalarının yanı sıra beton yol uygulamaları gerçekleştiriliyor.

Salıpazarı Belediye Başkanı Refaettin Karaca, belediyenin son iki yıllık çalışmalarına ilişkin yaptığı değerlendirmede ilçede toplam 47 kilometre beton yol yapıldığını açıkladı.

Yol çalışmalarının belirlenen program doğrultusunda devam ettiğini kaydeden Karaca, kırsal mahallelerde ulaşım şartlarının iyileştirilmesine önem verdiklerini ifade etti.

Başkan Karaca, çalışmalarla ilgili yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

'Belediye olarak kırsal mahallelerimizde yol genişletmesi, stabilize yol, bakım ve onarım çalışmalarının yanı sıra beton yol çalışmalarımızı da aksatmadan sürdürüyoruz. Belediyemizin imkanları ve öncelik sırasına göre ekiplerimiz sahada.'

Salıpazarı Belediyesi'nin yol çalışmalarının ihtiyaç ve öncelik durumuna göre ilçenin farklı mahallelerinde devam edeceği belirtildi.

1947 yılında dünyaya gelen Derendeli'nin ailesinin Salıpazarı'ndaki geçmişi daha eski yıllara uzanıyor. Aile anlatımlarına göre büyük dedesi Hasan Ağa'nın kervan ticareti yaptığı dönemde Malatya Darende'den Salıpazarı'na yerleşmesiyle Derendeli ailesinin ilçedeki hikyesi başladı.

Nihat Derendeli, özellikle 1980'li yıllarda Salıpazarı siyasetinde etkinliğiyle öne çıktı. Yerel hafızada ve aile geçmişinde yer alan bilgilere göre Derendeli, 1988-1994 yılları arasında Anavatan Partisi Salıpazarı İlçe Başkanlığı görevini yürüttü.

Derendeli'nin ilçe başkanlığına ilişkin bugün erişilebilen dijital arşivlerde açık bir resmi kayıt bulunmasa da, dönemi yaşayanların anlatımlarında bu görevle anıldığı görülüyor.

Siyasetteki üslubu ise yıllar sonra bile anlatılmaya devam ediyor. Babacan tavırları, insanlarla doğrudan iletişim kurması ve gerektiğinde ortaya koyduğu otoriter duruş, onu döneminin dikkat çeken yerel siyasi aktörlerinden biri haline getirdi.

Derendeli'nin adının anıldığı dönem, Salıpazarı'nın altyapı bakımından gelişmeye çalıştığı yıllara denk geldi.

Yerel anlatımlara göre köy yollarının iyileştirilmesi ve kırsal mahallelere elektrik hatlarının ulaştırılması başta olmak üzere ilçenin temel ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik birçok çalışmada girişimleri ve siyasi temaslarıyla etkili oldu.

O yıllarda bugünkü belediye imknlarının ve ulaşım olanaklarının oldukça sınırlı olduğu düşünüldüğünde, kırsal bölgelerde gerçekleştirilen her altyapı çalışması ilçe halkı açısından büyük önem taşıyordu.

Nihat Derendeli döneminin Salıpazarı'nda hatırlanan çalışmalarından biri de eski devlet hastanesinin bulunduğu alanda İl Özel İdaresi tarafından gerçekleştirildiği belirtilen otel ve hamam yatırımı oldu.

Yine ilçenin eğitim hayatı açısından önemli yapılardan biri olan Bereket Kız Öğrenci Yurdu da Derendeli'nin siyasi olarak etkin olduğu yıllarda gerçekleştirilen yatırımlar arasında yerel hafızada yer aldı.

Bu çalışmalar, Derendeli'nin isminin yalnızca siyasi faaliyetlerle değil, ilçenin sosyal ve fiziki gelişimiyle de birlikte anılmasına neden oldu.

Nihat Derendeli'yi tanıyanların anlatımlarında öne çıkan özelliklerinden biri, vatandaşla kurduğu yakın iletişimdi. Siyaseti yalnızca parti teşkilatı içerisinde değil, doğrudan halkla temas ederek yürütmesi onun ilçede geniş bir çevre tarafından tanınmasını sağladı.

Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen Derendeli'nin adı, Salıpazarı'nın geçmişi konuşulduğunda hl gündeme geliyor.

Bir dönemin siyasi atmosferine tanıklık edenler onu kimi zaman güçlü otoritesiyle, kimi zaman babacan yaklaşımıyla, kimi zaman da ilçeye kazandırılması için uğraş verdiği çalışmalarla hatırlıyor.

Salıpazarı'nın siyasi ve sosyal hayatında iz bırakan Nihat Derendeli, 2007 yılında hayatını kaybetti.

Bugün onun dönemini yaşayanların aktardığı hatıralar, Salıpazarı'nın yakın tarihine ilişkin önemli sözlü tarih kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor.

Habersal'ın 'Salıpazarı'nda İz Bırakanlar' dosyasında Nihat Derendeli; ilçenin değişim yıllarında sorumluluk üstlenen, adı yatırımlarla ve güçlü siyasi kişiliğiyle anılan isimlerden biri olarak yerini alıyor.

Güzelvatan Mahallesi'nde yaşayan Adem Yılmaz, bahçesinden topladığı fındıkları patoza verdikten sonra kurutmak için evinin çatısına serdi.

Son günlerde etkili olan yağışlar nedeniyle fındığını güneşte kurutamayan Yılmaz, çatıda odun sobası yakarak ortam sıcaklığını artırdı.

Sobadan çıkan ısıyla fındığını kurutmaya çalışan Yılmaz, ürününü nemden korumak için farklı bir yöntem uyguladığını söyledi.

Fındığı büyük emekle topladıklarını belirten Yılmaz, 'Binbir güçlükle fındığımızı bahçeden topladık. Ancak son günlerde sürekli yağış olduğu için ürünümüzü kurutamadık. Ben de çareyi çatıda soba yakarak fındığı kurutmaya çalışmakta buldum.' dedi.

Yılmaz, hava şartlarının düzelmesini ve fındığını kısa sürede kurutarak satışa hazır hale getirmeyi umut etti.

Caminin kesin inşa tarihiyle ilgili yazılı bir belge bulunmamakla birlikte, yörede aktarılan bilgilere göre yapının 1940 ile 1945 yılları arasında inşa edildiği ifade ediliyor.

Cami, 1952 yılında müftülük envanterine alınarak ibadete açıldı.

Cevizli ve yakınındaki Kara köylerinde yaşayan vatandaşların, cami bulunmadığı yıllarda ibadet için yaklaşık 15 kilometre uzaklıktaki Tekkiraz, eski adıyla Şıhlı köyüne gittikleri anlatılıyor.

Dönemin ulaşım şartlarında oldukça güç olan bu yolculukların zamanla iki köyün sakinlerini ortak bir çözüm arayışına yönelttiği belirtiliyor.

Cevizli ve Kara köylerinin sakinleri bir araya gelerek kendi imknlarıyla bir cami yapmaya karar verdi.

Böylece bugün Cevizli Ahşap Camii olarak bilinen yapı, köylülerin emeği, dayanışması ve imece kültürüyle ortaya çıktı.

Caminin mimarisinin tamamına yakını ahşaptan oluşuyor.

Bölgede geçmişten günümüze ulaşan benzer yapılarda olduğu gibi Cevizli Ahşap Camii'nde de ahşap parçaların birbirine geçirilerek kilitlendiği geleneksel yapı sistemi kullanıldı.

Yapının ilk inşasında çivi kullanılmadığı belirtiliyor.

Bu özelliğiyle cami, Salıpazarı ve çevresindeki geleneksel ahşap yapı kültürünün önemli örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Uzun yıllar ibadete açık kalan tarihi cami, bugün devam eden restorasyon çalışmaları nedeniyle aktif olarak kullanılamıyor.

Restorasyon sırasında yapının özgün mimarisinin korunmasına özen gösteriliyor. Ahşap mimari ve geleneksel görünüm muhafaza edilirken, yapının daha dayanıklı hale getirilmesi amacıyla günümüz yapı tekniklerinden de yararlanılması bekleniyor.

Çalışmaların önemli bir bölümünün köylülerin kendi imknları ve imece usulü yardımlarıyla yürütülmesi nedeniyle restorasyonun tamamlanacağı tarihe ilişkin kesin bir takvim bulunmuyor.

Yaklaşık 80 yıl önce imeceyle inşa edilen cami, böylece yıllar sonra yine aynı dayanışma anlayışıyla geleceğe taşınıyor.

Cevizli Ahşap Camii'ni farklı kılan unsurlardan biri de bulunduğu alan.

Caminin yer aldığı bahçe ve mezarlık içerisinde kaya mezarı olduğu değerlendirilen bir yapı bulunuyor.

Ancak bu mezarın hangi döneme ait olduğu, içerisinde kimin bulunduğu ya da yapının geçmişte hangi amaçla kullanıldığı konusunda doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Bölgede söz konusu kaya mezarına yönelik kapsamlı bir arkeolojik araştırma yapılmadığı için yapının tarihine ilişkin bilgiler şimdilik belirsizliğini koruyor.

Cevizli Ahşap Camii, yöre halkı açısından yalnızca bir ibadet meknı değil.

İki köyün zor şartlar altında ortak hareket ederek ortaya çıkardığı yapı; Salıpazarı'nın imece kültürünün, köy dayanışmasının ve geleneksel ahşap mimarisinin yaşayan hafızalarından biri olmayı sürdürüyor.

Restorasyonun tamamlanmasıyla birlikte tarihi caminin yeniden ibadete açılması ve geçmişten geleceğe uzanan hikyesini yaşamaya devam etmesi bekleniyor.

Saydere Irmağı ile Kuşcağız Irmağı'nın birleştiği noktada kurulan değirmen, suyun gücünün günlük yaşamın bir parçası olduğu dönemlerin izlerini bugün de taşıyor.

GEÇMİŞİ 100-150 YIL ÖNCESİNE UZANIYOR

Çatak Değirmeni'nin yapılış tarihine ilişkin kesin bir resmi kayıt bulunmuyor. Bölgede aktarılan bilgilere göre değirmenin yaklaşık 100 ila 150 yıllık bir geçmişe sahip olduğu tahmin ediliyor.

Nesiller boyunca yöre halkının mısır ve buğdayını öğüttüğü değirmen, yıllar içerisinde bölgedeki birçok ailenin ortak kullanım alanlarından biri oldu. Çatak ve çevresinde yaşayan vatandaşlar için değirmen, üretimin yanı sıra köy hayatının sosyal hafızasında da kendine yer edindi.

Uzun yıllar ahşap yapısıyla hizmet veren değirmen, zamanla yıpranması üzerine 1996 yılında bölge halkının katkısıyla restore edildi.

Restorasyon sırasında eski ahşap yapı yerine daha dayanıklı olması amacıyla betonarme bir yapı tercih edildi. Böylece tarihi değirmenin özgün mimari görünümü değişse de değirmen işlevini kaybetmedi.

Bugün Çatak Değirmeni'ni benzer yapılardan ayıran en önemli özelliklerden biri de hl çalışıyor olması.

Teknolojinin gelişmesi ve modern değirmenlerin yaygınlaşmasına rağmen Çatak Değirmeni yöre halkı tarafından kullanılmaya devam ediyor.

Köylüler özellikle mısır ve buğdaylarını burada öğüterek yıllardır devam eden üretim geleneğini sürdürüyor. Değirmenin çalıştığı bir güne denk gelen ziyaretçiler, suyun hareketiyle dönen sistemin tahılı una dönüştürmesine yakından tanıklık edebiliyor.

Bu yönüyle Çatak Değirmeni yalnızca geçmişten kalan bir yapı değil; bugün hl kullanılan yaşayan bir kırsal kültür mirası niteliği taşıyor.

Değirmenin bulunduğu alan da yapının hikyesini tamamlayan önemli unsurlardan biri.

Saydere ve Kuşcağız ırmaklarının birleştiği noktadaki doğal ortam, değirmene ulaşan ziyaretçilere su sesi ve yeşillik içerisinde farklı bir atmosfer sunuyor.

Esatçiftliği merkezine yaklaşık 5 kilometre mesafede bulunan değirmene, ana yol üzerindeki köprü çevresinden ayrılarak patika niteliğindeki güzergh üzerinden ulaşılabiliyor.

Bir zamanlar kırsal yaşamın vazgeçilmez üretim merkezlerinden olan su değirmenlerinin sayısı her geçen yıl azalırken, Çatak Değirmeni çalışmaya devam ederek Salıpazarı'nın geçmişi ile bugünü arasında sessiz bir köprü kuruyor.

Ancak ilçenin eski kuşaklarına 'Berber Hüseyin' denildiğinde, Bereket Mahallesi Çarşamba Caddesi üzerindeki o küçük berber dükknını ve yıllarca aynı sadelikle çalışan Hüseyin Memiş'i hatırlayanların sayısı az değildir.

Çünkü Hüseyin Memiş, Salıpazarı'nda kısa bir dönem değil, yaklaşık 50 yıl berberlik yaptı.

Yarım asra yaklaşan meslek hayatında kim bilir kaç çocuğun ilk saçını kesti, kaç genci askere uğurlamadan önce tıraş etti, kaç baba ve oğulu aynı koltuğa oturttu.

Salıpazarı'nın geçmişine dönüp bakıldığında bazı insanlar makamlarla ya da unvanlarla değil, günlük hayatın içinde bıraktıkları izlerle hatırlanıyor.

Berber Hüseyin Memiş de bu isimlerden biriydi.

Hüseyin Memiş'in ömrünün önemli bir bölümü berber dükknında geçti.

Yaklaşık 50 yıl boyunca makasını, tarağını elinden bırakmadı.

Bereket Mahallesi Çarşamba Caddesi üzerindeki eski ve mütevazı dükknı, yıllar içerisinde Salıpazarı'nın günlük hayatının sessiz tanıklarından biri haline geldi.

O dükknda yalnızca saçlar kesilmedi, sakallar tıraş edilmedi.

İnsanlar konuştu, dertleşti, güldü, memleket meselelerini tartıştı.

Yıllar geçti, çocuklar büyüdü, kuşaklar değişti.

Ama Berber Hüseyin aynı dükknda mesleğini sürdürmeye devam etti.

Yaklaşık yarım asırlık meslek hayatı düşünüldüğünde Hüseyin Memiş'in kaç kuşağı tıraş ettiği bugün tam olarak bilinmiyor.

Ancak aynı koltuğa önce dedelerin, sonra babaların, ardından çocuklarının oturmuş olması hiç de şaşırtıcı değil.

Onu tanıyanların hafızasında ise benzer bir Hüseyin Memiş portresi var:

Mütevazı, sessiz, sakin ve kimsenin kalbini kırmak istemeyen bir esnaf.

Berberlik mesleği Hüseyin Memiş'in çalıştığı yıllarda büyük değişim geçirdi.

Yeni tıraş makineleri çıktı, dükknlar modernleşti, saç modelleri ve kullanılan ekipmanlar değişti.

Ancak teknoloji Berber Hüseyin'i pek değiştiremedi.

Yeni nesil tıraş makinelerini kullanmayı tercih etmedi.

Yıllardır alıştığı yöntemler, kullandığı aletler ve el emeğiyle mesleğini sürdürdü.

Belki de onun en belirgin özelliklerinden biri buydu.

Dünya değişirken o, yılların verdiği el alışkanlığına ve ustalığına güvenmeye devam etti.

Eski berber dükknları Anadolu'da yalnızca tıraş olunan yerler değildi.

Mahallenin haberi orada konuşulur, günlük meseleler orada tartışılır, sevinçler ve sıkıntılar aynı aynanın karşısında paylaşılırdı.

Hüseyin Memiş'in dükknı da yıllarca böyle bir yer oldu.

Kim bilir o berber koltuğunda kaç hikye anlatıldı.

Kaç kişi derdini paylaştı, kaç güzel haber orada duyuldu.

Duvarlar dile gelse belki de Salıpazarı'nın yaklaşık yarım asırlık geçmişinden yüzlerce küçük hikye anlatabilirdi.

Yıllar geçtikçe Hüseyin Memiş de yaşlandı.

Ancak ilerleyen yaşına rağmen yıllardır kendisine tıraş olan bazı müşterileri dükknının yolunu bırakmadı.

Çünkü onlar için mesele artık yalnızca saç kestirmek ya da sakal tıraşı olmak değildi.

Yıllardır tanıdıkları ustanın koltuğuna yeniden oturmak, birkaç kelime sohbet etmek ve eski günleri hatırlamak da bu alışkanlığın bir parçasıydı.

Berber Hüseyin ile müşterileri arasında yılların oluşturduğu bir bağ vardı.

Hüseyin Memiş'in Salıpazarı'na bıraktığı iz yalnızca tıraş ettiği müşterilerle sınırlı kalmadı.

Yaklaşık 50 yıllık meslek hayatı boyunca yanında çok sayıda çırak yetişti.

Makas tutmayı, tıraş etmeyi ve berberliğin inceliklerini onun yanında öğrenen gençlerden bazıları zamanla usta oldu.

Böylece Hüseyin Memiş'in meslek tecrübesi yeni kuşaklara aktarıldı.

Bir bakıma onun emeği, yetiştirdiği ustaların ellerinde yaşamaya devam etti.

Aradan geçen yıllar nedeniyle bugün Salıpazarı'ndaki genç kuşakların önemli bir bölümü Hüseyin Memiş'i hiç görmemiş, hatta adını duymamış olabilir.

İşte bu nedenle Berber Hüseyin'in hikyesi yalnızca bir esnafın hayat hikyesi değil.

Aynı zamanda ilçenin giderek unutulan esnaf kültürünün, mahalle hayatının ve insan ilişkilerinin de bir parçası.

Eski Salıpazarlılar için tanıdık olan bu isimlerin genç kuşaklara aktarılması, ilçenin yerel hafızasının yaşatılması açısından ayrı bir önem taşıyor.

Salıpazarı'nın eski esnaflarından Hüseyin Memiş, 2015 yılında 87 yaşında hayatını kaybetti.

Ardında gösterişli bir hayat değil, yaklaşık yarım asırlık emeğin bıraktığı sade fakat güçlü hatıralar kaldı.

Küçücük bir berber dükknı…

Yıllarca kullanılan makaslar ve taraklar…

Aynanın karşısında geçen 50 yıllık bir meslek hayatı…

Yetiştirdiği çıraklar, ustalar, tıraş ettiği kuşaklar ve yıllar sonra bile onu güzel sözlerle hatırlayan insanlar.

Bugün gençler onu tanımıyor olabilir.

Ama Salıpazarı'nın geçmişini yaşamış olanların hafızasında 'Berber Hüseyin' adı hl yaşamaya devam ediyor.

Çünkü bazı insanlar yaşadıkları yere büyük yapılar değil, güzel hatıralar ve iyi bir isim bırakır.

Hüseyin Memiş de Salıpazarı'nda o insanlardan biriydi.

Mahallenin içerisinden geçen Biçme Deresi üzerine kurulan ve yöre halkının 'Halim Dayının Değirmeni' olarak tanıdığı eski su değirmeni, bölgenin unutulmaya yüz tutmuş kültürel değerlerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.

Kesin yapım tarihi bilinmeyen değirmenin geçmişinin, köylülerden aktarılan bilgilere göre yaklaşık 150 ila 200 yıl öncesine uzandığı ifade ediliyor.

Biçme'de değirmenin bulunduğu çevrenin geçmişte ağırlıklı olarak Rum nüfusun yaşadığı bölgelerden biri olduğu anlatılıyor.

Bölgedeki demografik yapının zaman içinde tamamen değişmesinin ardından buraya yerleşen köylüler, yaşam alanlarını ve üretim yapılarını yeniden oluşturdu. Değirmen de bu süreçte çeşitli dönemlerde zarar gördü ve yeniden yapıldı.

Yerel anlatımlara göre yapı, tarih boyunca üç farklı dönemde yıkılarak yeniden inşa edildi.

Bu nedenle değirmenin ilk yapıldığı tarih ve ilk mimari özellikleri hakkında kesin belgelere ulaşmak oldukça güç.

Özgün yapısının ağırlıklı olarak ahşap olduğu belirtilen değirmen, yaklaşık üç yıl önce yeniden tadilata alındı.

Ancak çalışma tamamlanamadı. Yapının dış duvarları tuğlayla örülmüş halde bırakılırken değirmen bugün aktif olarak kullanılmıyor.

Geçmişte tahıl öğütmek için kullanılan değirmen taşı ile bazı iç mekanizmalar ise büyük ölçüde korunmuş durumda.

Bu parçalar, yapının geçmişteki kullanım biçimini bugüne taşıyan en önemli unsurlar arasında bulunuyor.

Değirmene ulaşmak isteyenlerin Biçme Mahallesi merkezinden Şelale mevkisi yönüne doğru yaklaşık 3 kilometre ilerlemesi gerekiyor.

Ancak bölgedeki rota yalnızca tarihi değirmenle sınırlı değil.

Değirmenin hemen çevresinde akan Biçme Deresi, yörede kullanılan adıyla Karagöl, bölgeyi ziyaret edenler için ayrı bir doğal güzellik sunuyor.

Değirmenden ayrılıp yakınındaki köprüye ulaşıldığında, köprünün sol ayağı tarafından dere yönüne doğru uzanan patika ziyaretçileri geniş ve düz bir alana çıkarıyor.

Bölge, özellikle yöre halkının piknik ve dinlenme amacıyla kullandığı doğal bir mesire alanı niteliğinde.

Ağaçların ve derenin oluşturduğu sakin ortam, burada kısa süreli mola vermek veya piknik yapmak isteyenlere uygun bir alan sunuyor.

Ancak güzerghın bazı bölümlerinin uzun ve yorucu olabileceği unutulmamalı. Bu nedenle özellikle yürüyüş yapmak isteyen ziyaretçilerin hazırlıklı gelmesi önem taşıyor.

Biçme Deresi yalnızca mahallenin içerisinden geçen kısa bir akarsu değil.

Yerel bilgiler doğrultusunda derenin Karadere Mahallesi çevresinden başlayarak Alan, Karacalar ve Biçme mahallelerinden geçtiği, ardından Tepealtı ve Demirarslan istikametine uzanarak Yeşilırmak'a ulaştığı belirtiliyor.

Bu güzerghın toplam uzunluğunun yaklaşık 25-30 kilometreyi bulduğu tahmin ediliyor.

Dere boyunca ilerleyen patika, suyun küçük çağlayanlar oluşturduğu noktalardan sonra da devam ediyor.

Özellikle doğa yürüyüşü ve keşif yapmayı sevenler açısından bölge oldukça dikkat çekici bir parkur potansiyeline sahip.

Ancak dere yatağına yaklaşılan ve zeminin eğimli hale geldiği noktalarda dikkatli olunması gerekiyor. Yağışlı dönemlerde kayganlaşabilecek taşlar ve dik bölümler yürüyüşü güçleştirebiliyor.

Bugün üretim yapılmayan Halim Dayının Değirmeni, yalnızca eski bir yapı değil; Biçme'nin üretim kültürünün, köy yaşamının ve kuşaklar boyunca aktarılan yerel hafızasının da önemli parçalarından biri.

Tarihi değirmen, Biçme Deresi, doğal mesire alanı ve yürüyüş güzerghıyla birlikte değerlendirildiğinde bölge, Salıpazarı'nın kırsal turizm açısından değerlendirilebilecek özgün noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

İlçe merkezinde vatandaşların endişesine neden olan köpekler, zabıta ekiplerinin çalışmasıyla toplanarak Samsun Büyükşehir Belediyesi hayvan bakımevine götürüldü.

Bakımevinde gerçekleştirilen kontroller sırasında bazı köpeklerde mikroçip bulundu. Sistem üzerinden yapılan incelemede hayvanların bir bölümünün Ünye ve çevre ilçelerde kayıtlı sahiplerinin bulunduğu öğrenildi.

Edinilen bilgilere göre, sahipli olduğu belirlenen bazı köpeklerin Salıpazarı'nın kırsal bölgelerine bırakıldığı değerlendiriliyor. Kırsalda yiyecek bulmakta güçlük çeken hayvanların zamanla ilçe merkezine doğru geldiği ifade edildi.

Salıpazarı Zabıta Müdürlüğü ekiplerinin çip kayıtlarından hareketle hayvan sahiplerini tespit etmeye başladığı belirtildi. Sahiplerine ulaşılan kişilere hayvanlarını teslim almaları yönünde bildirim yapılacağı bildirildi.

Yetkililer, hayvan sahiplerinin sorumluluklarını yerine getirmemesi ve hayvanlarını terk ettiğinin tespit edilmesi durumunda ilgili mevzuat kapsamında idari işlem uygulanacağını vurguladı.

Zabıta ekiplerinin verdiği bilgiye göre, gerekli şartların oluşması halinde hayvan sahipleri hakkında 132 bin liraya varan idari para cezası gündeme gelebilecek.

Çalışmanın yalnızca hayvanların toplanmasıyla sınırlı kalmayacağı, mikroçip kayıtları üzerinden hayvanların nerede kayıtlı olduğunun ve sahiplerinin kim olduğunun da araştırılacağı belirtildi.

Başka il veya ilçelerde sahiplenilen hayvanların Salıpazarı kırsalına bırakılmasının hem hayvanların yaşamını tehlikeye attığı hem de ilçe merkezinde başıboş hayvan yoğunluğunu artırdığına dikkat çekildi.

Hayvan sahiplerinin, bakımını üstlendikleri hayvanları kırsal alanlara ya da yerleşim yerlerine bırakmak yerine mevzuatta öngörülen yasal yolları kullanması gerektiği hatırlatıldı.

Salıpazarı Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ile İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün konuyla ilgili çalışmalarını koordineli şekilde sürdüreceği bildirildi.

Çipli hayvanların kayıtları incelenerek sahiplerinin belirlenmesi, gerekli bildirimlerin yapılması ve terk edildiği tespit edilen hayvanlarla ilgili yasal sürecin işletilmesi bekleniyor.

Yetkililer ayrıca vatandaşlardan, ilçenin kırsal bölgelerine araçlarla köpek bırakıldığını görmeleri halinde plaka, yer ve zaman bilgilerini ilgili kurumlara bildirmelerini istedi.

Şelalenin oluşturduğu doğal havuzun yakınında yer alan İngölü Eski Değirmeni, bugün büyük ölçüde yıkılmış durumda olsa da bölgenin geçmişteki önemini hl gözler önüne seriyor.

Yerel anlatımlara göre değirmen, döneminde bölgenin en büyük değirmenlerinden biriydi. Elimdağ, Dişikırık, Hellipınar, Burgullu, Konakören, Suluca, Karakaya ve Güzelvatan köylerinin yanı sıra Terme'den gelen vatandaşlara da hizmet verdiği ifade ediliyor.

Değirmen kalıntıları arasında bugün dört adet değirmen taşı bulunuyor. Bu taşların iki ayrı değirmen düzeninde kullanıldığı belirtiliyor.

Bir zamanlar çevredeki köylerin tahıllarının öğütüldüğü, insanların buluşma noktalarından biri olan değirmenin bugün yıkıntılar arasında kalması ise dikkat çekiyor.

Hemen önünde çağlayan İngölü Şelalesi ile yanındaki eski değirmen kalıntıları, doğa ve yerel tarihin aynı noktada buluştuğu özel bir alan oluşturuyor.

Özellikle suyun yoğun olduğu dönemlerde şelalenin birden fazla koldan akması, bölgeye ayrı bir görsel güzellik katıyor.

İngölü'de bugün şelalenin sesi devam ederken, eski değirmenin taşları da geçmişte burada yaşanan hayatın sessiz tanıkları olarak yerinde duruyor.

Salıpazarı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, program kapsamında Kalfalı Mahallesi'nde yetiştiricilerin hayvanlarına yönelik sağlık taraması ve aşılama çalışması gerçekleştirdi.

Saha çalışmaları sırasında hayvanların genel sağlık kontrolleri yapılırken şap hastalığına karşı gerekli aşılamalar uygulandı. Ekipler ayrıca hayvanlara ilişkin kayıtları kontrol ederek gerekli güncelleme işlemlerini gerçekleştirdi.

Çalışmayla hem hayvan sağlığının korunması hem de ilçedeki hayvan varlığına ilişkin kayıtların güncel tutulması amaçlanıyor.

Salıpazarı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, hayvanlarda görülebilecek bulaşıcı hastalıkların önlenmesinde koruyucu aşılama çalışmalarının önemine dikkat çekti.

Müdürlük tarafından yapılan bilgilendirmede, bulaşıcı hastalıkların önlenmesinde en etkili ve ekonomik yöntemlerden birinin aşılama olduğu vurgulandı.

2026 yılı Sonbahar Dönemi Şap Aşılama Programı kapsamında ilçenin farklı mahallelerinde saha çalışmalarının sürdürülmesi bekleniyor.

Bu yapılardan biri de Karayonca Mahallesi'ne bağlı Karınca'da bulunan Karınca Ahşap Camii.

Resmî kayıtlarda caminin Müftülük envanterine giriş tarihi 1958 olarak görülüyor. Ancak yapının özellikle ahşap bölümündeki mimari özelliklerin geçmişinin daha eskiye, 1940'lı yıllara kadar uzandığı düşünülüyor.

Karınca Camii'ni dikkat çekici kılan özelliklerden biri de hemen yanı başında bulunan eski mekteple zaman içerisinde bütünleşmiş olması.

Geçmişte eğitim amacıyla kullanılan eski mektep binası daha sonra camiye dahil edildi. Böylece mevcut ibadet alanı genişletilerek birbiriyle bağlantılı, iç içe geçen iki salonlu bir yapı ortaya çıktı.

Bu düzenleme, yapının farklı dönemlerde köyün ihtiyaçlarına göre nasıl şekillendiğini de gösteriyor.

Bir dönem çocukların eğitim gördüğü bölümün daha sonra ibadet meknının bir parçası haline gelmesi, Karınca'daki sosyal yaşamın değişimini aynı yapı üzerinde okumayı mümkün kılıyor.

Caminin özellikle eski ahşap bölümü, Salıpazarı kırsalında geçmiş dönemlerde kullanılan yapı anlayışının izlerini taşıyor.

Bölgede ahşabın kolay ulaşılabilir bir yapı malzemesi olması, köy camileri, evler, serenderler, köprüler ve çeşitli kırsal yapılarda uzun yıllar kullanılmasını sağladı.

Karınca Camii de bu geleneğin günümüze ulaşan örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Ancak yapının kesin inşa tarihine ilişkin ayrıntılı bir kitabe ya da belge ortaya çıkarılmadığı için 1940'lı yıllara uzanan tarih, mimari özellikler ve yerel bilgiler üzerinden değerlendiriliyor.

Karınca Ahşap Camii yalnızca mimarisiyle değil, bulunduğu konumla da öne çıkıyor.

Doğayla iç içe bir noktada bulunan caminin çevresi, Salıpazarı'nın yeşil coğrafyasını geniş bir açıdan görebilen güzel bir manzaraya sahip.

Sessizliği, doğal çevresi ve eski ahşap yapısıyla Karınca Camii, ziyaretçilerine yalnızca bir ibadet meknını değil, geçmişten bugüne ulaşan bir köy yaşamının izlerini de sunuyor.

Karınca Camii'nin hikyesi aslında yalnızca bir caminin hikyesi değil.

Bir tarafta eski mektep, diğer tarafta cami…

Yıllar içerisinde iki farklı işlevi bulunan yapıların birleşerek tek bir yaşam alanına dönüşmesi, Karınca'da geçmiş kuşakların eğitim, ibadet ve sosyal hayatının aynı noktada nasıl kesiştiğini ortaya koyuyor.

Salıpazarı'nın kırsalında sessizce ayakta duran Karınca Ahşap Camii, bugün geçmişle gelecek arasında bağ kuran yerel kültür miraslarından biri olarak varlığını sürdürüyor.

Bazen bir bina, bazen bir sokak, bazen de yıllar sonra hl kullanılan bir lakap geçmişi bugüne taşır.

Salıpazarı'nda Hasan Düzenli denildiğinde de hafızalarda yalnızca eski bir belediye başkanı canlanmıyor.

Onu tanıyanların dilinde iki isim daha bugünlere kadar geldi:

'Gariban Dostu' ve 'Ulubatlı Hasan.'

Hasan Düzenli'nin belediye başkanlığı yıllarının üzerinden uzun zaman geçti. Ancak Salıpazarı'nın belde günlerinden ilçe kimliğine geçiş yaptığı dönemde üstlendiği görev, yaptırdığı yapılar ve vatandaşla kurduğu ilişkiye dair anlatılar ilçenin yakın tarihindeki yerini koruyor.

Hasan Düzenli'nin Salıpazarı Belediye Başkanlığı yolculuğu 1984 yılında başladı.

O tarihte Salıpazarı bugünkü anlamda bir ilçe değildi.

1973 yılında belediye teşkilatı kurulan Salıpazarı, henüz belde statüsündeydi.

Düzenli, 1984 yılında belediye başkanlığı görevini üstlendiğinde nüfusun 2 bin 747 olduğu, 1988 yılında ise Salıpazarı'nın ilçe statüsüne kavuştuğu resmi törenlerde yapılan açıklamalarda da ifade edildi.

Bu yönüyle Hasan Düzenli'nin başkanlığı, Salıpazarı'nın idari tarihinde önemli bir dönüşüm dönemine denk geldi.

Salıpazarı beldeydi, Hasan Düzenli belediye başkanıydı.

Dört yıl sonra belde ilçeye dönüştü.

Düzenli bu kez yeni kurulan ilçenin belediye başkanı olarak görevine devam etti.

SALIPAZARI'NIN İLK YILLARINA TANIKLIK ETTİ

1988'de kazanılan ilçe statüsü yalnızca tabelanın değişmesi anlamına gelmiyordu.

Yeni kamu kurumları, artan hizmet ihtiyacı, büyüyen yerleşim merkezi ve değişen belediye yapısı Salıpazarı için yeni bir dönemin başlangıcıydı.

Hasan Düzenli'nin ilk iki başkanlık dönemi de tam olarak bu yıllara denk geldi.

1984'ten 1994'e kadar kesintisiz 10 yıl görev yapan Düzenli, daha sonra yeniden seçilerek 2004 yılında belediye başkanlığı koltuğuna döndü.

28 Mart 2004 seçim sonuçlarında Salıpazarı Belediye Başkanlığını Hasan Düzenli'nin kazandığı dönemin seçim kayıtlarına da yansıdı.

2004-2009 arasındaki beş yıllık görev süresiyle birlikte Hasan Düzenli'nin belediye başkanlığında geçirdiği süre toplam 15 yıla ulaştı. Habersal'ın belediye tarihi arşivinde de Düzenli'nin 1984-1994 ve 2004-2009 dönemlerinde görev yaptığı kaydediliyor.

Hasan Düzenli döneminden kalan en görünür izlerden biri uzun yıllar Salıpazarı Belediyesi tarafından kullanılan hizmet binası oldu.

2026 yılında yeni belediye hizmet binasının temel atma töreninde Salıpazarı'nın geçmişine ilişkin yapılan konuşmada, eski hizmet binasının temelinin 1984 yılında Hasan Düzenli döneminde atıldığı hatırlatıldı.

Aynı konuşmada o yıllarda Salıpazarı'nın 2 bin 747 nüfuslu bir belde olduğu da belirtildi.

Aradan kırk yılı aşkın zaman geçti.

Salıpazarı büyüdü.

Belde ilçeye dönüştü.

Mahalleler, nüfus ve belediyenin hizmet alanı değişti.

Ancak 1984'te temeli atılan bina uzun yıllar ilçenin belediye hizmetlerinin yürütüldüğü merkez olarak kaldı.

Salıpazarı'nda Hasan Düzenli ismiyle birlikte anılan yapılardan biri de Bereket Mahallesi'ndeki Fatih Camii.

Caminin temeli 1992 yılında, Hasan Düzenli'nin belediye başkanlığı döneminde atıldı.

Dönemin kayıtlarına göre yapı 1.100 metrekare alan üzerinde yaklaşık 3 bin 500 kişilik kapasiteye sahip olacak şekilde planlandı.

Yapım süreci uzun yıllara yayılan cami, Hasan Düzenli'nin vefatından sonra da ilçede onun döneminden kalan projeler arasında anılmaya devam etti.

Bir anlamda Fatih Camii de Salıpazarı'nın yakın tarihindeki uzun soluklu hikyelerden birine dönüştü.

'GARİBAN DOSTU' DENİLMESİ TESADÜF DEĞİLDİ

Fakat Hasan Düzenli'yi yalnızca yaptığı binalarla anlatmak, Salıpazarı'ndaki hafızanın önemli bir bölümünü dışarıda bırakmak olur.

Çünkü onu tanıyanların anlattığı Hasan Düzenli portresinde makamdan önce insan ilişkileri geliyor.

İlçedeki yerel anlatımlara göre Düzenli, özellikle maddi imknları sınırlı vatandaşlarla kurduğu yakın ilişki ve sorunlarını doğrudan dinlemesi nedeniyle zaman içinde 'Gariban Dostu' olarak anılmaya başladı.

Bu ifade resmi bir unvan değildi.

Halkın taktığı bir lakaptı.

Belki de bu nedenle yıllar geçmesine rağmen unutulmadı.

Hasan Düzenli'nin Salıpazarı'ndaki ikinci lakabı ise daha farklıydı:

'Ulubatlı Hasan.'

İlçede yıllardır aktarılan anlatımlarda bu isim, onun mücadeleci ve kolay vazgeçmeyen siyasi karakterini tarif etmek için kullanılıyordu.

Başladığı işin peşini bırakmaması, seçim dönemlerindeki mücadelesi ve uzun yıllar siyasetin içinde kalması, bu lakabın yerel hafızada onunla özdeşleşmesine yol açtı.

Seçim kazandı.

Seçim kaybetti.

Yıllar sonra yeniden aday oldu.

2004 yılında ise yeniden belediye başkanlığı görevine döndü.

Onun siyasi yaşamında Salıpazarı hep merkezde kaldı.

Hasan Düzenli, Salıpazarı'nda üç dönem belediye başkanlığı yaptı.

1984-1989.

1989-1994.

2004-2009.

Toplam 15 yıl.

Vefatının ardından yayımlanan haberlerde de Düzenli'nin ilçede üç dönem belediye başkanlığı yaptığı kayıtlara geçti.

Bu yıllar Salıpazarı açısından sıradan yıllar değildi.

İlçenin belediye teşkilatının geliştiği, belde statüsünden ilçeye geçtiği ve kamu hizmetlerinin yeniden şekillendiği dönemin önemli bir kısmında belediye başkanlığı görevinde Hasan Düzenli vardı.

1950 yılında Salıpazarı'nda dünyaya gelen Hasan Düzenli, Şubat 2016'da 66 yaşında hayatını kaybetti.

Evli ve beş çocuk babası olan Düzenli için Salıpazarı Cumhuriyet Meydanı'nda tören düzenlendi.

Ardından cenazesi Fatih Camii'ne getirildi.

Kılınan cenaze namazının ardından Alanyaykın'daki aile kabristanlığında toprağa verildi.

Cenaze törenine dönemin yerel yöneticileri, belediye çalışanları, yakınları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Belediye başkanlığı bir gün sona eriyor.

Binalar yenileniyor, yollar değişiyor, ilçeler büyüyor.

Ancak bazı isimler, geride bıraktıkları eserlerin yanında insanların hafızasında kalan hikyelerle yaşamaya devam ediyor.

Hasan Düzenli de Salıpazarı için böyle bir isimdi.

Bir dönem ona 'Gariban Dostu' dediler.

Bir dönem 'Ulubatlı Hasan' diye seslendiler.

Aradan yıllar geçiyor.

Belediye başkanları değişiyor.

Eski binaların yerine yenileri yapılıyor.

Yollar genişliyor, mahalleler büyüyor, ilçenin çehresi değişiyor.

Ama yerel hafızanın başka bir ölçüsü var.

Orada bazen görev süresinden çok insanların bir ismi nasıl hatırladığı önem taşıyor.

Hasan Düzenli de Salıpazarı'nda böyle hatırlanan isimlerden biri oldu.

Resmi kayıtlarda üç dönem belediye başkanıydı.

Toplam 15 yıl görev yaptı.

Salıpazarı'nın beldeden ilçeye geçişine belediye başkanı olarak tanıklık etti.

Belediye hizmet binasının temelinde, Fatih Camii'nin hikyesinde ve ilçenin siyasi tarihinde adı kaldı.

Fakat Salıpazarı sokaklarında onu tanıyanların hafızasında bunların yanında iki lakap daha yaşamaya devam etti:

Gariban Dostu.

Ulubatlı Hasan.

Makamı yıllar önce sona erdi.

Ama Salıpazarı'nın yakın tarihindeki hikyesi sona ermedi.

Eski patikalar, çeşmeler, değirmenler, mezarlıklar, tepeler ve dereler kuşaktan kuşağa anlatılarak bugüne ulaştı.

Yenidoğan Mahallesi'nin sık ormanları arasında akan Gavur Deresi de bunlardan biri.

Mahalle sakinlerinin uzun yıllardır bu isimle bildiği derenin izini süren Habersal, dikkat çekici bir ayrıntıya ulaştı. Gavur Deresi adı yalnızca sözlü yerel hafızada değil, resmî su kaynakları kayıtlarında da bulunuyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğünün Yeşilırmak Nehir Havzası kapsamında hazırlanan kayıtlarında, Salıpazarı Yenidoğan'daki kaynaklar arasında Gavur Deresi adına rastlanıyor.

Kayıtlarda iki ayrı tanımlama dikkat çekiyor.

Bunlardan biri 'Gavur Deresi Kaynağı (Yenidoğan Köyü Deresi)', diğeri ise 'Yenidoğan Deresi Kaynağı (Gavur Deresi)' şeklinde geçiyor.

Kaynak noktaları TR140120868 ve TR140120869 kodlarıyla kayıt altına alınmış durumda.

Her iki kayıt da Salıpazarı sınırlarında ve Akkuş Yeraltı Suyu Kütlesi içerisinde gösteriliyor.

Böylece yıllardır mahallede kullanılan 'Gavur Deresi' adının yalnızca halk arasında kalmadığı, su kaynaklarına ilişkin teknik kayıtlara da taşındığı görülüyor.

Gavur Deresi'ni dikkat çekici hale getiren yalnızca adı değil.

Yenidoğan'ın sık orman dokusu içinde ilerleyen su, kayalık bölümlerde küçük çağlayanlar oluşturuyor. Kayaların arasından süzülen su ile çevresini kaplayan ağaç ve bitki örtüsü, derenin bazı kesimlerini dışarıdan neredeyse görünmez hale getiriyor.

Salıpazarı'nın yüksek ve engebeli coğrafyasının karakteristik görüntülerinden biri burada ortaya çıkıyor:

Su, kaya ve orman aynı noktada buluşuyor.

Bugün büyük ölçüde doğal yapısını koruyan Gavur Deresi, Yenidoğan'ın fazla bilinmeyen doğal değerlerinden biri olarak ormanın içerisinde akışını sürdürüyor.

Gavur Deresi ile bağlantılı iki ayrı kaynak kodunun bulunması önemli bir ayrıntı.

Bu durum aynı dere sistemini besleyen birden fazla çıkış noktası bulunabileceğini düşündürüyor.

Ancak yalnızca kayıt isimlerinden hareketle iki kaynağın arazideki kesin ilişkisini ortaya koymak mümkün değil.

Bunun için kaynak koordinatlarının yerinde incelenmesi, suyun hangi kollardan ilerlediğinin belirlenmesi ve dere sistemiyle eşleştirilmesi gerekiyor.

Yapılacak ayrıntılı bir saha çalışması, Gavur Deresi'nin başlangıç noktası ve güzerghıyla ilgili önemli bilgiler ortaya çıkarabilir.

Derenin doğal yapısı kadar adı da merak uyandırıyor.

'Gavur Deresi' adı Yenidoğan'da ne zamandan beri kullanılıyor?

Bu adı kim verdi?

İsmin arkasında tarihî bir olay mı, eski bir yerleşim mi, yoksa zaman içinde unutulmuş başka bir hikye mi bulunuyor?

Türkiye'nin farklı bölgelerinde 'Gavur Deresi', 'Gavur Yeri', 'Gavur Mezarlığı' gibi eski yer adlarına rastlanıyor. Ancak yalnızca isim benzerliğinden hareketle Yenidoğan'daki derenin geçmişini belirli bir topluluk veya tarihî dönemle ilişkilendirmek doğru olmaz.

Habersal'ın ulaştığı kayıtlarda da ismin neden verildiğine ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

Bu nedenle Gavur Deresi'nin isim hikyesi şimdilik Yenidoğan'ın sözlü tarihinin cevap bekleyen konularından biri olarak duruyor.

Derenin geçmişini ortaya çıkarmanın en önemli yollarından biri, Yenidoğan'da yaşayan yaşlı kuşakların hafızasına başvurmak.

Çünkü Anadolu'nun kırsal bölgelerinde birçok eski yer adı resmî kayıtlara girmeden önce onlarca, hatta yüzlerce yıl halk arasında yaşamaya devam etti.

Eski kadastro paftaları, tapu kayıtları, askerî haritalar ve köy sınırlarını gösteren belgelerin incelenmesi de ismin geçmişinin aydınlatılmasına katkı sağlayabilir.

Özellikle geçmişte derenin çevresinde değirmen, eski yol, tarım alanı veya farklı bir yerleşim bulunup bulunmadığı araştırmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Resmî kayıtlarda Yenidoğan yalnızca Gavur Deresi ile dikkat çekmiyor.

Mahallenin Çatmaca mevkii başta olmak üzere farklı noktalarında da su kaynaklarının kayıt altına alındığı görülüyor.

Bu durum Yenidoğan'ın yoğun orman örtüsünün altında güçlü bir su sistemine sahip olduğuna işaret ediyor.

Bölgenin jeolojik yapısı, yağış miktarı ve eğimli arazi koşulları birlikte değerlendirildiğinde mahalledeki kaynakların bilimsel olarak haritalandırılması ayrı bir çalışma konusu oluşturuyor.

Yenidoğan'ın coğrafyası aynı zamanda dikkatli olunması gereken bir yapıya sahip.

Salıpazarı'nın yüksek kesimlerinde eğim, yoğun yağış ve gevşek zemin yapısının bir araya gelmesi zaman zaman heyelan ve taşkınlara yol açabiliyor.

Bu nedenle Gavur Deresi yalnızca turistik veya doğal güzellik açısından değil, suyun izlediği güzergh, dere yatağının yapısı ve çevresindeki yamaçlar açısından da incelenmeye değer.

Derenin özellikle yoğun yağış dönemlerindeki davranışının belirlenmesi, bölgenin doğal yapısının daha iyi anlaşılmasını sağlayabilir.

Bugün Gavur Deresi, Yenidoğan'ın ormanları arasında akmaya devam ediyor.

İsmi artık yalnızca insanların anlatılarında değil, resmî kayıtlarda da karşımıza çıkıyor.

Ancak derenin ne zamandan beri bu adla anıldığı, adının nereden geldiği, geçmişte çevresinde nasıl bir yaşam bulunduğu ve bölge insanı için nasıl bir önem taşıdığı henüz tam olarak bilinmiyor.

Belki cevabı eski bir haritada.

Belki yıllardır açılmamış bir tapu kaydında.

Belki de Yenidoğan'da bir evin önünde oturan yaşlı bir mahalle sakininin hafızasında...

Salıpazarı Belediyesi ekipleri tarafından yürütülen çalışma kapsamında dere geçişinde menfez yapılarak yol bağlantısı yeniden düzenlendi. Çalışmanın tamamlanmasının ardından yol geçişi güvenli şekilde yeniden ulaşıma açıldı.

Salıpazarı Belediye Başkanı Refaettin Karaca, çalışmaya ilişkin yaptığı açıklamada, mahallelerin ulaşım altyapısını güçlendirmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Karaca, 'Çağlayan Mahallemizde dere üzerine gerçekleştirdiğimiz menfez çalışmasını tamamladık. Çalışmanın ardından yol geçişini güvenli şekilde yeniden ulaşıma açtık' ifadelerini kullandı.

Belediyenin ilçenin farklı mahallelerinde ulaşım altyapısına yönelik çalışmalarına devam edeceğini belirten Karaca, vatandaşların günlük ulaşımını kolaylaştırmayı hedeflediklerini kaydetti.

Yol geçişinin yeniden kullanıma açılmasından memnuniyet duyduklarını belirten mahalle sakinleri de yapılan çalışma dolayısıyla Belediye Başkanı Refaettin Karaca ve belediye ekiplerine teşekkür etti.

Ancak bugün doğal kabul edilen bu futbol kültürünün arkasında yıllarca karşılık beklemeden çalışan insanlar var.

O isimlerden biri de Remzi Kahramanoğlu.

Kahramanoğlu'nun Salıpazarı futbolundaki hikyesi yalnızca bir yöneticilik göreviyle anlatılabilecek kadar kısa değil.

O, futbolun ilçede kök salmaya çalıştığı yıllarda taşın altına elini koyan, Salıpazarı formasının sahaya çıkması için mücadele eden ve birçok gencin futbol heyecanına ortak olan isimlerden biri oldu.

Bugünün şartlarından geçmişe bakıldığında amatör futbolun ne kadar zor koşullarda sürdürüldüğünü anlamak kolay değil.

Büyük bütçeler yoktu.

Modern tesisler yoktu.

Sponsorların, geniş teknik ekiplerin ve profesyonel organizasyonların bulunmadığı dönemlerde bir futbol takımını lige çıkarmak bile ciddi bir mücadele gerektiriyordu.

Salıpazarı futbolunun eski dönemlerine ilişkin hatıralarda koltuksuz minibüslerle yapılan deplasman yolculukları, kısıtlı maddi imknlar ve buna rağmen sahaya çıkmayı başaran futbolcular anlatılıyor.

İşte Remzi Kahramanoğlu da futbolun paradan çok gönüllülük, dayanışma ve ilçe sevgisiyle yaşatıldığı bu kuşağın önemli temsilcilerinden biri oldu.

SALIPAZARI FORMASININ YAŞAMASI İÇİN UĞRAŞTI

Salıpazarı'nda 1985 yılında başlayan organize futbol serüveni zaman içerisinde ilçenin en güçlü sosyal hafızalarından birine dönüştü.

Kulübün kuruluş ve gelişme dönemlerinde adı öne çıkan Remzi Kahramanoğlu, uzun yıllar Salıpazarı Belediyespor Kulüp Başkanlığı görevini yürüttü.

Kahramanoğlu'nun görev yaptığı dönemlerde mesele yalnızca haftanın maçını oynamak değildi.

Takımın ayakta tutulması, futbolcuların bir araya getirilmesi, gençlerin spora yönlendirilmesi ve Salıpazarı adının Samsun amatör futbolunda temsil edilmesi gerekiyordu.

Bu nedenle o yılların yöneticiliği çoğu zaman makamdan çok fedakrlık anlamına geliyordu.

Yıllar içerisinde Salıpazarı formasını yüzlerce genç giydi.

Bazıları uzun yıllar futbol oynadı.

Bazıları başka kulüplere gitti.

Bazıları futbolu bıraktı.

Ancak Salıpazarı'nda oluşan futbol kültürü yeni kuşaklara aktarılmaya devam etti.

Remzi Kahramanoğlu gibi isimlerin asıl bıraktığı miras da burada ortaya çıktı.

Bir maçın sonucu unutulabilir.

Bir sezonun puan tablosu yıllar sonra hatırlanmayabilir.

Ancak bir ilçede çocukların futbol topunun peşinden koşmaya başlaması, o formayı giymeyi hayal etmesi ve ilçesinin takımını sahiplenmesi çok daha kalıcıdır.

Kahramanoğlu'nun Salıpazarı futbolundaki yerini değerli kılan da bu süreklilik oldu.

Remzi Kahramanoğlu'nun futbol ile bağı yöneticilik yaptığı yıllarla sınırlı kalmadı.

2016 yılında Salıpazarı'nda düzenlenen Kardeşlik Turnuvası kapsamındaki veteranlar karşılaşmasında Kahramanoğlu, Salıpazarı Belediyespor'un emektar onursal başkanı olarak yeniden sahadaydı.

Karşılaşmada yıllarca Salıpazarı'nda ve farklı takımlarda futbol oynamış birçok eski isim bir araya geldi.

O gün sahada skorun önüne geçen başka bir şey vardı:

Yıllar önce başlayan futbol arkadaşlığı ve Salıpazarı'nın ortak spor hafızası.

Salıpazarı sporuna verilen yılların emeği ilçede de karşılıksız kalmadı.

2021 yılında düzenlenen Cumhuriyet Kupası programında Remzi Kahramanoğlu'na, Salıpazarı sporuna verdiği hizmetlerden dolayı plaket takdim edildi.

Bu plaket aslında yalnızca geçmişte kulüp başkanlığı yapmış bir isme verilen teşekkür değildi.

Aynı zamanda amatör sporun bugünlere gelmesinde emeği bulunan bir kuşağa gösterilen vefanın simgesiydi.

Salıpazarı futbolunda yıllar içinde futbolcular değişti.

Başkanlar değişti.

Teknik direktörler değişti.

Ligler ve kulübün organizasyon yapısı değişti.

Sahadaki şartlar da eskiye göre gelişti.

Ama geçmiş ile bugün arasında değişmeyen bir bağ var:

Salıpazarı forması.

Bugün genç bir futbolcu o formayı sırtına geçirdiğinde belki onlarca yıl önce aynı formanın sahaya çıkması için verilen mücadeleyi bilmiyor.

Ancak o formanın arkasında uzun bir emek zinciri bulunuyor.

Remzi Kahramanoğlu da bu zincirin en önemli halkalarından biri.

Bir ilçeye futbolu sevdirmek yalnızca iyi futbolcular yetiştirmek değildir.

Çocuğun eline top vermektir.

Gençleri sahaya toplamaktır.

Bir takımın kapanmasına izin vermemektir.

Deplasman yolunu göze almaktır.

Kaybedilen maçtan sonra yeniden başlamak, kazanılan maçtan sonra ise ertesi haftayı düşünmektir.

Ve yıllar geçtikten sonra bile o takımın yanında durabilmektir.

Remzi Kahramanoğlu'nun Salıpazarı futbolundaki hikyesi biraz da bunun hikyesidir.

Bugün Salıpazarı'nda futbol konuşuluyor, gençler forma giyiyor ve tribünlerde ilçenin takımı destekleniyorsa bunun arkasında yalnızca bugünün yöneticileri ve futbolcuları değil, geçmişten bugüne taşınan büyük bir emek var.

O emeğin sahiplerinden birinin adı da:

Remzi Kahramanoğlu.

Yıllar geçer.

Maçların skorları unutulur.

Kadrolar değişir.

Fotoğraflar sararır.

Ama bir ilçenin hafızasına bırakılan iz kolay kolay silinmez.

Remzi Kahramanoğlu da Salıpazarı futbolunun hafızasında bıraktığı izlerle yaşamaya devam ediyor.

Müftülük envanterine 1960 yılında kaydedilerek ibadete açıldığı belirtilen caminin geçmişinin ise çok daha eskiye, 1920'li yıllara kadar uzandığı değerlendiriliyor.

Caminin bulunduğu bahçede yer alan çok sayıdaki eski mezar da yapının geçmişine ilişkin önemli ipuçları taşıyor. Bölgedeki anlatımlar ve mezarlığın geçmişi dikkate alındığında caminin yaklaşık 100 yıllık bir tarihe sahip olduğu ifade ediliyor.

Yaklaşık 100 metrekare alan üzerine kurulan tarihi cami, Salıpazarı ve çevresindeki geleneksel ahşap camilerle benzer mimari özellikler taşıyor.

Aradan geçen uzun yıllara rağmen yapının ahşap dokusunun önemli ölçüde korunmuş olması dikkat çekiyor. Tarihi cami bugün de tüm heybetiyle ayakta ve tamamen kullanım dışı bırakılmış değil.

Sarıhasan'a yeni merkez camisinin yapılmasının ardından günlük ve vakit namazları yeni camide kılınmaya başlandı. Tarihi ahşap cami ise geçmişle bugün arasındaki bağını koruyarak cuma ve cenaze namazlarında kullanılmaya devam ediyor.

Böylece yaklaşık bir asırlık yapı yalnızca geçmişten kalan bir mimari eser olarak değil, zaman zaman cemaatin yeniden buluştuğu yaşayan bir ibadet meknı olarak varlığını sürdürüyor.

Tarihi caminin hemen yanı başındaki bir başka ahşap yapı da dikkat çekiyor.

Mahallede geçmişte mektep olarak kullanıldığı belirtilen yapı, bölgenin eğitim tarihinden günümüze kalan izlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Ancak yıllardır kapsamlı bir bakım ve onarım görmediği anlaşılan eski mektep, bugün oldukça yıpranmış durumda. Ahşap bölümlerindeki bozulma nedeniyle yapı mevcut haliyle içine girecek kişiler açısından da güvenlik riski oluşturabilecek bir görüntü sergiliyor.

Tarihi cami, eski mezarlar ve geçmişte mektep olarak kullanılan ahşap yapı aynı alanda adeta Sarıhasan'ın yaklaşık bir asırlık hafızasını bir arada yaşatıyor.

Bir tarafta hl cuma ve cenaze namazlarında kapıları açılan tarihi cami, diğer tarafta zamana karşı direnmeye çalışan eski mektep bulunuyor.

Özellikle eski mektebin daha fazla yıpranmadan korunması, yapının geçmişi ve mimari özelliklerinin kayıt altına alınması bölgenin kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.

Salıpazarı'nın kırsal mahallelerinde bulunan bu tür yapılar yalnızca ahşaptan yapılmış eski binalar değil; ilçenin inanç, eğitim ve köy yaşamına ait geçmişinin sessiz tanıkları olmayı sürdürüyor.

DiscoverEU yolculuğunun Almanya ayağında gençler hem Avrupa'yı keşfetme fırsatı buldu hem de yeşil enerji, çevre dostu ulaşım ve dijital teknolojiler konusunda farklı deneyimler yaşadı.

Programın Bremen durağında gençler, yeşil enerji kaynakları üzerine incelemelerde bulundu. Çevresel sürdürülebilirlik konusunda bilgi edinen katılımcılar, nehirde gerçekleştirilen Dragon yarışlarına da katıldı.

Etkinlikle gençlerin takım çalışması, iletişim ve birlikte hareket etme becerilerinin geliştirilmesi hedeflendi.

Hamburg etabında ise kentin önemli yapılarından Elbe Tüneli ziyaret edildi.

Gençler burada çevre dostu ulaşım yöntemleri ile yeşil seyahatin önemini yerinde gözlemleme imknı buldu. Program kapsamında sürdürülebilir ulaşımın kent yaşamındaki yeri üzerine değerlendirmeler yapıldı.

Almanya etabının Berlin bölümünde teknoloji ön plana çıktı.

Katılımcılar, VR (Sanal Gerçeklik) gözlüklerini kullanarak dijital becerileri geliştirmeye yönelik öğretici uygulamaları deneyimledi. Böylece gençler yeni nesil teknolojilerin eğitim ve günlük yaşamda nasıl kullanılabileceğini yakından görme fırsatı elde etti.

DiscoverEU programıyla gençlerin yalnızca farklı şehirleri ve kültürleri tanıması değil; aynı zamanda çevre bilinci, dijital yetkinlik, takım çalışması ve sürdürülebilir yaşam konusunda deneyim kazanması amaçlanıyor.

Program kapsamında yapılan değerlendirmede, 'DiscoverEU sadece bir tren bileti değil; hayatı, teknolojiyi ve dünyayı keşfetme yolculuğudur' mesajı öne çıktı.

Belediye ekipleri, vatandaşların ortak kullanım alanlarını daha temiz ve düzenli hale getirmek amacıyla park ve bahçelerde kapsamlı çalışma yürütüyor.

Çalışmalar kapsamında Adem Kaya Parkı, Şehit İbrahim Yaman Parkı ve Canik Parkı ekipler tarafından kapsamlı şekilde temizleniyor.

Parkların genel temizliğinin yanı sıra bakım ve çevre düzenleme çalışmaları da gerçekleştiriliyor. Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte parkların daha düzenli ve kullanışlı hale getirilmesi amaçlanıyor.

Belediye ekiplerinin park ve yeşil alanlardaki bakım çalışmalarını ilçe genelinde sürdürmesi planlanıyor.

Salıpazarı'nın kırsal mahallelerinde geçmişin izlerini taşıyan yapılara bir yenisi daha ekleniyor. Güzelvatan Mahallesi'nin merkezinde bulunan Güzelvatan Merkez Camii, geçirdiği değişimlere rağmen eski köy mimarisinin izlerini günümüze taşımayı sürdürüyor.

Edinilen bilgilere göre cami, 1941 yılında müftülük envanterine alınarak ibadete açıldı. Aradan geçen yaklaşık 85 yıla rağmen aktif olarak kullanılan yapı, özellikle iç bölümündeki ahşap mimari detaylarıyla dikkat çekiyor.

RESMİ KAYIT 1941, SÖZLÜ TARİH DAHA ESKİYİ İŞARET EDİYOR

Caminin resmi geçmişi 1941 yılına kadar izlenebilse de mahallede kuşaktan kuşağa aktarılan bilgiler yapının çok daha eski olabileceğini gösteriyor.

Mahallenin yaşlı sakinlerinden aktarılan sözlü bilgilere göre caminin geçmişinin 1930'lu yıllara, hatta 1920'li yıllara kadar uzanabileceği ifade ediliyor. Ancak bu tarihlendirmeyi doğrulayan resmi bir belge bulunmadığından, yapının kesin inşa tarihi konusunda net bir bilgi bulunmuyor.

Caminin eski mimari özellikleri de bölgede geçmişte yaygın olarak kullanılan ahşap yapı geleneğini yansıtıyor.

KÖYLÜLER İMECEYLE YENİLEDİ

Yıllar içerisinde yıpranan camide kapsamlı bir yenileme çalışması gerçekleştirildi.

Mahalle sakinlerinin katkılarıyla 2015-2017 yılları arasında imece usulüyle finanse edilen çalışma kapsamında yapının önemli bir bölümü betonarmeye dönüştürüldü.

Maddi imknların sınırlı olması nedeniyle çalışmaların uzun bir zamana yayıldığı belirtilirken, caminin dış mimarisinde önemli değişiklikler yaşandı.

Bugün yapının yaklaşık yarısında betonarme mimari öne çıkarken, caminin iç kısmında eski ahşap dokunun mümkün olduğunca korunmaya çalışıldığı görülüyor.

Camiye sonraki yıllarda, eski yapıda bulunmadığı belirtilen bir minare de eklendi. Böylece tarihi kırsal cami mimarisi zaman içerisinde daha modern bir görünüme kavuştu.

İÇERİ GİRDİĞİNİZDE AHŞAP DOKU KARŞILIYOR

Dışarıdan bakıldığında betonarme bölümleri öne çıkan Güzelvatan Merkez Camii'nin içine girildiğinde ise farklı bir görüntüyle karşılaşılıyor.

Bakımlı durumda bulunan caminin iç meknında ahşap mimarinin izleri korunuyor. Tavan, taşıyıcı bölümler ve iç mekndaki ahşap detaylar, yapının geçmişteki görünümü hakkında önemli ipuçları veriyor.

Bu özelliğiyle cami, tamamen ortadan kaldırılan eski yapıların aksine geçmişi ile bugünü aynı yapı içerisinde buluşturuyor.

CAMİNİN YANINDAKİ YAPI ESKİ HALİNE IŞIK TUTUYOR

Caminin hemen yanında bulunan ve bugün oldukça bakımsız durumda olan eski ahşap yapı ise Güzelvatan'ın kırsal tarihinin bir başka önemli parçası.

Ahşap yapının mimari formu, bölgedeki eski yapı geleneğinin nasıl olduğunu açık şekilde ortaya koyuyor.

Caminin eski halinin de benzer bir mimariye sahip olduğu düşünüldüğünde, yan yana duran iki yapı Güzelvatan'ın geçmişteki köy merkezinin görünümü hakkında önemli ipuçları taşıyor.

Yapının kesin inşa tarihi bilinmese de mimarisi ve köy sakinlerinin anlatımları, geçmişinin oldukça eski olduğunu düşündürüyor.

Mahalle sakinlerinden aktarılan bilgilere göre caminin yanındaki ahşap bina geçmişte köy mektebi olarak kullanıldı.

Bölgedeki çocukların eğitim gördüğü yapının daha sonraki dönemlerde farklı amaçlarla değerlendirildiği, bir süre de köy bakkalı olarak mahalle halkına hizmet verdiği anlatılıyor.

Bir dönem çocukların eğitim aldığı, ardından günlük köy yaşamının merkezi haline gelen yapı bugün ise kullanılmadan ayakta kalmaya çalışıyor.

Güzelvatan Merkez Camii ile hemen yanındaki eski köy mektebi birlikte değerlendirildiğinde bölgenin yalnızca dini değil, sosyal ve eğitim tarihine ilişkin de önemli bir tablo ortaya çıkıyor.

Bir tarafta 1941 yılından bu yana resmi kayıtlarda yer alan ve hl kullanılan cami, diğer tarafta öğrencilerin ders gördüğü, ardından köy bakkalı olarak kullanılan eski ahşap yapı...

Güzelvatan'ın merkezindeki bu iki yapı, mahallenin yaklaşık bir asırlık dönüşümünü aynı noktada gözler önüne seriyor.

Özellikle kullanılmayan eski mektep binasının korunması, kayıt altına alınması ve geçmişinin araştırılması, Salıpazarı'nın giderek kaybolan kırsal mimari mirasının gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşıyor.

Doğal kaya kütlelerinin içerisinde şekillendirilen mezarların bulunduğu alanı farklı kılan en önemli unsurlardan biri ise çevrede runik karakterli yazılar ve Türk tamgaları bulunduğunun belirtilmesi.

Salıpazarı çevresinde farklı noktalarda tarihi ve arkeolojik izlere rastlanırken, Yeşilköy'deki alanın en dikkat çekici özelliği kaya mezarları ile yazı ve tamga olarak değerlendirilen işaretlerin aynı bölgede bulunması.

Bu yönüyle alan, yalnızca bir kaya mezarı sahası olmaktan çıkıyor; Salıpazarı'nın geçmişine ilişkin araştırılması gereken önemli bir kültür varlığı niteliği taşıyor.

Bölgedeki işaretlerin runik Türk yazısı ve tamgalarıyla ilişkilendirildiği, bu nedenle kalıntıların Göktürk dönemiyle bağlantısının bulunduğuna yönelik değerlendirmeler yapıldığı ifade ediliyor.

Ancak alanın kesin tarihlendirilmesi ve hangi uygarlık ya da döneme ait olduğunun belirlenmesi, bilimsel arkeolojik inceleme ve akademik değerlendirme gerektiriyor.

Kaya mezarlarının yaklaşık 3 bin yıllık olduğu ve Uygurlardan kaldığı yönünde bölgede çeşitli anlatımlar bulunuyor.

Burada önemli bir ayrıntı dikkat çekiyor. Uygur Kağanlığı ve Göktürk dönemi tarihsel olarak 3 bin yıl öncesine uzanmadığından, kaya mezarlarının yaşı ile alandaki yazı ve tamgaların döneminin birbirinden farklı olabileceği ihtimali bulunuyor.

Bu nedenle Yeşilköy'deki kaya mezarlarının yaşı ile runik karakterli işaretlerin tarihlendirilmesinin ayrı ayrı bilimsel çalışmalarla ortaya konulması önem taşıyor.

Tarihi alan, 1. derece arkeolojik sit alanı olarak koruma altına alınmış durumda.

Bu statü, bölgenin arkeolojik değerinin korunması açısından büyük önem taşıyor. Alanın doğal yapısı ile tarihi kalıntılarının gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor.

Kaya mezarlarının bulunduğu bölgede Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından çevre düzenlemesine yönelik proje çalışmaları da gerçekleştirildi.

Alan düzenlemesinin tamamlanarak tarihi bölgenin kontrollü şekilde ziyaret edilebilir hale getirilmesi, Yeşilköy'ün yanı sıra Salıpazarı'nın kırsal turizm potansiyeline de katkı sağlayabilir.

İlçe merkezine yaklaşık 5 kilometre mesafedeki böylesine önemli bir arkeolojik alanın bulunması, Salıpazarı'nın yalnızca doğal güzellikleriyle değil, tarihi ve kültürel mirasıyla da araştırılmayı bekleyen önemli değerlere sahip olduğunu gösteriyor.

Kaya mezarları, runik karakterli yazılar ve tamgaların bilimsel yöntemlerle ayrıntılı biçimde incelenmesi halinde Yeşilköy'deki alanın tarihine ilişkin bugün bilinmeyen birçok ayrıntının ortaya çıkması mümkün.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Çağlayan sakinlerinin yaşadığı soruna dikkat çeken Arslan, dere üzerindeki mevcut geçişin yağışlardan olumsuz etkilendiğini ifade etti.

Arslan, ekiplerin zaman zaman bölgeye taş ve kum dökerek ulaşımı yeniden sağlamaya çalıştığını ancak bu uygulamanın kalıcı çözüm olmadığını savundu.

Yoğun yağışla birlikte dökülen malzemelerin yeniden dereye karıştığını belirten Arslan, yağmur sonrasında geçişin araçlar açısından ciddi şekilde zorlaştığını, bazı dönemlerde bisikletle dahi geçmenin mümkün olmadığını dile getirdi.

Bölgedeki ulaşım probleminin her kuvvetli yağışın ardından yeniden gündeme geldiğini ifade eden Arslan, geçici müdahaleler yerine uzun yıllar kullanılabilecek kalıcı bir yapı istedi.

Çağlayan Mahallesi sakinleri adına çağrıda bulunan Arslan, bölgeye sağlam ve güvenli bir kemer köprü yapılmasının ulaşım sorununu kalıcı olarak çözebileceğini belirtti.

'Samsun Salıpazarı Çağlayan Köyü sakinleri olarak köyümüze kalıcı ve güvenli bir köprü yapılmasını rica ediyoruz. Her yoğun yağış sonrası mevcut köprü kullanılamaz hale geliyor. Köy halkının ulaşım sorununun kalıcı olarak çözülmesi için uzun yıllar hizmet verecek sağlam ve güvenli bir kemer köprü yapılmasını talep ediyoruz.'

Caminin üzerinde yer alan tabelada 1988 yılı görülüyor. Ancak yapının mimari özellikleri ve bölgedeki benzer ahşap camilerle karşılaştırıldığında, bu tarihin caminin ilk inşa yılı olmaktan çok resmî kayıtlara alınması veya ibadete açılış süreciyle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.

Aşağı Camii'nin yapım tarihine ilişkin kesin bir kitabe ya da yazılı belge bulunmaması, gerçek yaşının belirlenmesini güçleştiriyor.

Buna karşın caminin taşıdığı geleneksel ahşap yapı tekniği, bölgede 20'nci yüzyılın ilk yarısında inşa edilen diğer kırsal camilerle önemli benzerlikler gösteriyor.

Yerel değerlendirmelere göre yapının geçmişinin 1930'lu yılların ikinci yarısı ile 1940'lı yıllara kadar uzanabileceği düşünülüyor. Bu tarih henüz resmî belgelerle doğrulanmış değil ancak mimari özellikler caminin 1988'den çok daha önce var olmuş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Caminin dikkat çeken özelliklerinden biri de taşıyıcı ahşap sisteminde kullanılan geleneksel yapı tekniği.

Bölgedeki eski ahşap yapılarda olduğu gibi Aşağı Camii'nde de ahşap parçaların birbirine geçirilerek oluşturulduğu kilit ve geçme sistemlerinin izleri görülüyor. Yapının ilk halinde metal bağlantı elemanlarından mümkün olduğunca kaçınıldığı, ahşap parçaların birbirini taşıdığı geleneksel yöntemlerin tercih edildiği anlaşılıyor.

Yıllar içinde gerçekleştirilen onarım ve sağlamlaştırma çalışmalarında ise yapının güvenliğini artırmak amacıyla bazı modern bağlantı malzemelerinin kullanıldığı görülüyor.

Uzun yıllar köylülere hizmet veren Aşağı Camii, 2000'li yıllarda kapsamlı bir tadilattan geçirildi.

Çalışmalar sırasında yapının ahşap bölümleri elden geçirilirken caminin kullanım alanını ve dış etkilerden korunmasını artırmak amacıyla yapıya sundurma eklendi.

Caminin çevresinin duvarlarla çevrilmesiyle birlikte yapı yalnızca bir ibadet alanı olmaktan çıkarak küçük bir bahçe düzenine de kavuştu.

Yapılan müdahalelere rağmen caminin ana ahşap karakterinin korunmasına dikkat edildi.

Geçmişten bugüne Biçme'de yaşayan insanların buluşma ve ibadet noktalarından biri olan Aşağı Camii, bugün de aktif olarak kullanılıyor.

Yapının en dikkat çekici yönü ise yıllar içinde yapılan tamiratlara rağmen kırsal Karadeniz mimarisinin önemli unsurlarından olan ahşap yapı geleneğini hl yaşatması.

Salıpazarı'nın farklı mahallelerinde bulunan benzer yapılarla birlikte Aşağı Camii de ilçenin henüz tam anlamıyla kayıt altına alınmamış kültürel mirasının parçalarından biri olarak dikkat çekiyor.

Caminin ilk yapım tarihinin arşiv kayıtları, eski müftülük belgeleri ve köy hafızası üzerinden araştırılması halinde Salıpazarı'nın ahşap cami tarihine ilişkin yeni bilgiler ortaya çıkabilir.

Mezarlık alanında günümüze ulaşabilen mezar taşları, buradaki geçmişin ne kadar eskiye uzandığını gözler önüne seriyor.

Alanın içinde görülebilen en yeni mezar taşının dahi yaklaşık 90 yıllık olduğu belirtiliyor. Buna karşılık mezarlığın ne zaman kullanılmaya başlandığına ilişkin herhangi bir yazılı kayıt ya da bilinen bir belge bulunmuyor.

Kırgıl'da yaşayanların kuşaktan kuşağa aktardığı bilgilere göre ise Maşat'ın geçmişi yaklaşık 300 yıl öncesine kadar uzanıyor.

Aradan geçen uzun yıllar, doğa şartları ve mezarlığın zaman içerisinde sahipsiz kalması nedeniyle alandaki en eski mezarların hangi döneme ait olduğunu belirlemek bugün oldukça güç.

Bazı mezar taşları zamanın etkisiyle özelliklerini kaybederken, mezarlığın ilk dönemlerine ilişkin bilgiler de herhangi bir yazılı kayıt yerine büyük ölçüde yöre insanlarının hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Bu nedenle Maşat'ın kesin tarihinin ortaya çıkarılabilmesi için mezar taşlarının uzmanlar tarafından incelenmesi, alanın kayıt altına alınması ve yörede kapsamlı bir tarih araştırması yapılması gerekiyor.

Maşat, Kırgıl sakinleri açısından yalnızca eski mezarların bulunduğu bir alan değil.

Yüzyıllar içerisinde bölgede yaşayan insanların, eski yerleşim düzeninin ve Kırgıl'ın bilinmeyen geçmişinin sessiz tanıklarından biri olarak görülüyor.

Bugün mezarların kimlere ait olduğu, burada kaç kişinin defnedildiği ve mezarlığın hangi tarihten itibaren kullanılmaya başlandığı kesin olarak bilinmiyor.

Bilinenlerin önemli bir bölümü ise dedelerden torunlara aktarılan anlatılardan oluşuyor.

Yıllar boyunca büyük ölçüde kendi hline bırakılan Maşat'ın hikyesi, resmi kayıtlardan çok Kırgıl halkının belleğinde korunabildi.

Mahallede yaşayan yaşlılardan sonraki kuşaklara aktarılan bilgiler sayesinde alanın adı ve varlığı unutulmadı.

Ancak geçmişi yüzlerce yıl öncesine dayandığı anlatılan bu alanın hikyesinin yalnızca sözlü kültüre bağlı kalması, zaman içerisinde bilgilerin kaybolması riskini de beraberinde getiriyor.

Kırgıl'daki Maşat, Salıpazarı'nın köylerinde ve mahallelerinde henüz ayrıntılı şekilde belgelenmemiş ne kadar büyük bir yerel tarih birikimi bulunduğunu da ortaya koyuyor.

Yaklaşık 90 yıllık olduğu görülebilen mezar taşlarından, köylülerin 300 yıl öncesine uzandığını anlattığı mezarlık geçmişine kadar Maşat, bugün cevaplanmayı bekleyen pek çok soruyu bünyesinde taşıyor.

Belki de alanın gerçek hikyesi, taşların bilimsel olarak incelenmesi ve bölgenin sözlü tarihinin kayıt altına alınmasıyla gün yüzüne çıkacak.

Şimdilik Maşat, Kırgıl'ın yeşillikleri arasında geçmişin izlerini taşıyan sessiz bir hafıza olarak varlığını sürdürüyor.

İncelemeye DSİ 7. Bölge Müdürü Köksal Buğra Çelik, Terme Belediye Başkanı Şenol Kul, Salıpazarı Belediye Başkanı Refaettin Karaca, AK Parti Terme İlçe Başkanı Mümin Osman Ertan, AK Parti Salıpazarı İlçe Başkanı Ömer Minuz ile teknik heyet katıldı.

Şantiye sahasını gezen heyet, baraj inşaatında devam eden çalışmaları yerinde değerlendirirken projenin ilerleyen aşamalarına ilişkin teknik bilgiler aldı.

Salıpazarı Barajı'nın tamamlanmasıyla birlikte özellikle Salıpazarı ve Terme'de taşkın riskinin azaltılması, tarımsal sulama imknlarının geliştirilmesi ve bölgenin içme suyu ihtiyacına katkı sağlanması hedefleniyor.

Terme Çayı havzasında geçmiş yıllarda yaşanan sel ve taşkınların ardından baraj projesi, bölgenin su yönetimi ve taşkın güvenliği açısından önemli yatırımlar arasında gösteriliyor.

Salıpazarı Belediye Başkanı Refaettin Karaca, incelemenin ardından yaptığı değerlendirmede barajın yalnızca Salıpazarı için değil, çevre ilçeler açısından da büyük önem taşıdığını belirtti.

Karaca, 'Salıpazarı Barajı, Salıpazarı ve Terme ilçelerimizde sel, su ve taşkın risklerinin azaltılması açısından hayati öneme sahip. Bunun yanında ilçemizle birlikte Çarşamba ve Terme'nin içme suyu ihtiyacının karşılanmasına da katkı sağlayacak. Barajın bir an evvel tamamlanarak faaliyete geçmesi bölgemiz açısından son derece kıymetlidir.' dedi.

Salıpazarı Belediyesi Meclis Toplantı Salonu'nda gerçekleştirilen toplantıda, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansına (OKA) sunulan 'Salıpazarı Doğa ve Kültür Turizmi Fizibilitesi' projesi ile ilçede hayata geçirilmesi planlanan çalışmalar değerlendirildi.

Toplantıya Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), Samsun Büyükşehir Belediyesi AR-GE Proje Birimi, Salıpazarı Belediyesi, Samsun Ticaret İl Müdürlüğü, Salıpazarı Yerel Eylem Grubu (YEG), Salıpazarı Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi temsilcileri ile dağcılık kulübü üyeleri katıldı.

Toplantıda ilçenin doğal ve kültürel değerlerinin turizme kazandırılmasına yönelik yapılabilecek çalışmalar üzerinde duruldu.

OKA'ya sunulan fizibilite projesinin yanı sıra Garpu Amazon Kale Kültür Rotası ile Salıpazarı'nın yöresel ürünlerinden kestane balının marka değerinin artırılmasını amaçlayan Kestane Balı Markalaşması Projesi hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.

İlçede turizm faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi, doğal alanların turizme uygun şekilde değerlendirilmesi ve kültürel değerlerin oluşturulacak rotalarla daha görünür hale getirilmesi konuları da toplantının gündeminde yer aldı.

Görüşmelerde kırsal kalkınma, kadın girişimciliği, eko-turizm, doğa sporları ve yerel ürünlerin ekonomik değere dönüştürülmesi başlıkları değerlendirildi.

İlgili kurum ve kuruluşların ortak çalışmalar yürütmesiyle Salıpazarı'nın sahip olduğu doğal ve kültürel değerlerin korunarak turizme kazandırılması ve ilçenin ekonomik hareketliliğine katkı sağlanması hedefleniyor.

Toplantıda ayrıca hazırlanacak projelerde kurumlar arası iş birliğinin sürdürülmesi ve uygulanabilir çalışmaların aşamalı olarak hayata geçirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulunuldu.

Salıpazarı'nın kırsalında geçmişten bugüne ulaşan önemli yapılardan biri olan Kaplan Değirmeni, Çağlayan mevkisinde varlığını sürdürüyor.

Yaklaşık 60-70 yıllık geçmişe sahip olduğu belirtilen değirmen, bölgedeki benzerlerinden mimari yapısıyla ayrılıyor.

Salıpazarı'nın farklı mahallelerinde geçmişten kalan su değirmenlerinin önemli bölümü taş veya ahşap ağırlıklı yapılardan oluşurken Kaplan Değirmeni farklı bir özellik taşıyor.

Değirmenin ilk kurulduğu dönemden itibaren tuğla ve betonarme yapı olarak inşa edildiği belirtiliyor.

Bu özelliğiyle Kaplan Değirmeni, ilçedeki geleneksel değirmen mimarisinden ayrılan örneklerden biri olarak dikkat çekiyor.

Kaplan Değirmeni, Çağlayan Deresi üzerine kurulu.

Dereden alınan su, oluşturulan kanal aracılığıyla değirmene ulaştırılıyor. Suyun gücüyle çalışan değirmen sistemi yıllardır aynı yöntemle işlevini sürdürüyor.

Yılların etkisiyle yapıda yıpranmalar görülse de değirmen bugün hl ayakta.

Dış görünüşündeki eski yapı dokusu, çevresindeki yeşillik ve Çağlayan Deresi ile birlikte değirmene nostaljik bir görüntü kazandırıyor.

Kaplan Değirmeni'ni önemli kılan ayrıntılardan biri de yalnızca geçmişten kalan bir yapı olmaması.

Değirmen halen aktif olarak kullanılıyor.

Bu yönüyle yapı, geçmişte köy yaşamının vazgeçilmez unsurlarından biri olan su değirmeni kültürünün Salıpazarı'nda yaşamaya devam eden örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yıllar önce bölge insanının un ve tahıl ihtiyacının karşılanmasında önemli rol oynayan değirmenler, teknolojinin gelişmesiyle birlikte büyük ölçüde kullanım dışı kaldı.

Kaplan Değirmeni ise değişen zamana rağmen çalışmaya devam eden ender yapılardan biri olma özelliğini koruyor.

Kaplan Değirmeni, Çağlayan Merkez Camii'ne yaklaşık 700 metre mesafede bulunuyor.

Bölgeye ulaşımın önemli bölümü beton yoldan sağlanırken son kısımlarda taş, toprak ve yarı stabilize yollar bulunuyor.

Kısa bir patika yürüyüşünün ardından Çağlayan Deresi kenarında bulunan değirmene ulaşılıyor.

Kaplan Değirmeni, gösterişli bir tarihi yapıdan çok daha fazlasını anlatıyor.

Yıllardır aynı derenin suyuyla çalışan değirmen; Salıpazarı'nın üretim kültürünü, kırsal yaşamını ve geçmişte insanların doğayla kurduğu ilişkiyi bugüne taşıyor.

Çok bakımlı olmamasına rağmen özgün yapısını ve işlevini koruyan değirmen, ilçenin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken kırsal miraslarından biri olarak dikkat çekiyor.

Salıpazarı Belediyesi tarafından ilçeye kazandırılacak tesis, yalnızca sahipsiz hayvanların barınacağı bir alan olarak değil, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin birlikte sunulacağı kapsamlı bir merkez olarak planlandı.

Yapımı devam eden barınakta sahipsiz hayvanların tedavi, bakım, beslenme ve rehabilitasyon ihtiyaçlarının karşılanması hedefleniyor.

Modern standartlara uygun şekilde hazırlanan tesisin tamamlanmasıyla birlikte ilçede bulunan sahipsiz hayvanların daha kontrollü, güvenli ve sağlıklı şartlarda yaşamlarını sürdürebilmelerine imkan sağlanacak.

Salıpazarı Belediye Başkanı Refaettin Karaca, yürütülen çalışmanın yalnızca bir barınak projesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

Hayvanların yaşam şartlarının iyileştirilmesine önem verdiklerini ifade eden Karaca, tesisin can dostlarının güven içerisinde yaşayabileceği ve ihtiyaçlarının karşılanabileceği modern bir yaşam alanı olarak hizmet vereceğini söyledi.

Barınaktaki çalışmaların hızlı şekilde devam ettiğini belirten Başkan Karaca, 'Çalışmaları hızlı şekilde ilerletiyoruz. Kısa sürede tamamlayarak ilçemize kazandıracağız.' dedi.

Yeni tesisin hizmete girmesiyle birlikte Salıpazarı'nda sahipsiz hayvanlara yönelik bakım ve rehabilitasyon çalışmalarının daha düzenli bir yapıya kavuşması bekleniyor.

Fidancık merkezinden yaklaşık 4 kilometre, Salıpazarı ilçe merkezinden ise yaklaşık 11 kilometre uzaklıkta bulunan bölgeye ulaşmak için Çalancık Deresi boyunca yukarı doğru ilerlemek gerekiyor.

Dere yatağının yukarı kesimlerine doğru yapılan yürüyüşün sonunda ziyaretçileri etkileyici bir doğa manzarası karşılıyor.

Vadinin üst bölümünden aşağıya dökülen ve yüksekliğinin yaklaşık 150-200 metre olduğu değerlendirilen şelale, özellikle suyun bol olduğu dönemlerde çok daha güçlü bir görüntü oluşturuyor.

Kayalık alanların ve yoğun bitki örtüsünün arasından akan su, aşağı kesimlerde Çalancık Deresi ile birleşiyor.

Çalancık Şelalesi'ni görmek için en uygun dönem ise ilkbahar ayları.

Kış aylarının ardından yüksek kesimlerdeki karların erimesi ve yağışların artmasıyla birlikte şelaleyi besleyen su kaynakları güçleniyor. Bu dönemde şelale daha gür akarken, çevredeki bitki örtüsü de canlanıyor.

Bu nedenle bölge, özellikle doğa yürüyüşü ve doğal alan keşfi yapmak isteyenler için ilkbaharda farklı bir güzelliğe bürünüyor.

Çalancık Deresi aynı zamanda bölgenin su kaynakları açısından da önem taşıyor.

Dere, Fidancık Değirmeni'nin bulunduğu bölgede yer alan hidroelektrik santralinin su sistemini besleyen kollardan biri olarak biliniyor.

Dağlık kesimlerden gelen suyun oluşturduğu doğal hat, Fidancık'ın dereleri ve vadileri arasındaki su ağının önemli parçalarından birini oluşturuyor.

Bölgenin doğal yapısını büyük ölçüde koruması önemli bir avantaj olsa da ulaşımı kolay bir gezi rotası değil.

Dere yatağı, kayalık zemin, eğimli arazi ve yer yer belirgin olmayan geçişler nedeniyle bölgeyi tanımayanların rehbersiz şekilde alana girmesi önerilmiyor.

Özellikle yağışlı dönemlerde su seviyesinin yükselmesi, taşların kayganlaşması ve dere geçişlerinin zorlaşması nedeniyle ziyaretçilerin dikkatli hareket etmesi gerekiyor.

Şelaleleri, dereleri, tarihi su değirmenleri, ahşap yapıları ve ormanlarıyla önemli bir doğa potansiyeline sahip Salıpazarı'nda Çalancık Deresi de doğru planlama ve kontrollü tanıtımla yeni bir doğa rotasına dönüşebilecek alanlardan biri.

Ancak bölgenin tanıtımından önce güvenli yürüyüş güzerghlarının belirlenmesi, yönlendirme işaretlerinin oluşturulması ve doğal yapının korunmasını sağlayacak tedbirlerin alınması önem taşıyor.

Çalancık Deresi ve şelalesi bugün için Salıpazarı'nın kalabalıktan uzak, doğal dokusunu koruyan ve keşfedilmeyi bekleyen noktalarından biri olma özelliğini sürdürüyor.

İlçe genelinde yapılan kontrollerde okul servis araçları ve servis sürücüleri denetlenirken, sürücülere öğrenci taşımacılığında uyulması gereken kurallar konusunda gerekli hatırlatmalar yapıldı.

Denetimler sırasında servislerde bulunan öğrenciler de trafik güvenliği konusunda bilgilendirildi. Ekipler, özellikle araç içerisinde emniyet kemeri kullanılmasının önemine dikkat çekerek öğrencilere gerekli uyarılarda bulundu.

Yetkililer, okul servislerinde öğrencilerin güvenliğinin korunması amacıyla gerçekleştirilen denetim ve bilgilendirme çalışmalarının önem taşıdığını vurguladı.

Salıpazarı İlçe Emniyet Amirliği ekiplerinin, öğrencilerin güvenli ulaşımını sağlamak amacıyla okul servislerine yönelik kontrollerini sürdürmesi bekleniyor.

Hasat mevsimi geldiğinde ilçenin kırsal mahallelerinde hayatın temposu değişiyor. Sabahın erken saatlerinde bahçelerin yolu tutuluyor. Aileler, komşular ve işçiler sıra sıra fındık dallarının arasına girerken başlayan mesai, kimi zaman akşam saatlerine kadar devam ediyor.

Toplanan fındıklar çuvallara dolduruluyor. Bahçenin konumuna göre kimi yerde traktörle, kimi yerde patpatla, geçmişten kalan hatıralarda ise at ve eşeklerle harmana taşınıyor.

Günler süren toplama işinin ardından bu kez başka bir bekleyiş başlıyor:

Patoz bekleyişi.

Fındığını harmana seren üretici için artık en önemli işlerden biri patozcuyu bulmak oluyor.

Hasadın yoğun olduğu günlerde patoz ekipleri bir harmandan diğerine yetişmeye çalışıyor. 'Geliyorum' haberi alındığında hazırlık başlıyor ancak bazen saatler geçiyor, sıra bir türlü gelmiyor.

Uzaktan duyulan motor sesi ise harmandaki herkesi yeniden hareketlendiriyor.

Patoz geldiğinde çuvallar hazırlanıyor, ekip yerini alıyor ve günlerce dalından tek tek toplanan fındığın son büyük mesaisi başlıyor.

Patozun saatlik ücreti 6 bin lirayı bulsa da, bir hasat döneminin daha sona eriyor olması ve aylar süren emeğin sonunda elde edilecek ürünün merakı bu rakamı çoğu zaman ikinci plana itiyor. Üretici için o anda asıl heyecan, harmandan kaç çuval ve kaç kilo fındık çıkacağı oluyor.

Makine çalışmaya başladığında harmanı güçlü bir motor sesi kaplıyor. Yan yana çalışan insanlar kimi zaman birbirlerinin söylediklerini duymakta zorlanıyor.

Bir taraftan fındık patoza verilirken diğer taraftan çuvallar tutuluyor. Kabuk, zuruf ve fındık birbirinden ayrılıyor.

Bahçede başlayan uzun emeğin sonucu artık çuvalların içinde görünmeye başlıyor.

Patoz sustuğu anda ise Salıpazarı'nın harmanlarında yıllardır değişmeyen o soru soruluyor:

Çünkü üretici için patozun kaç saat çalıştığı yalnızca makine ücretinin hesabı değil. Aynı zamanda harmandan yaklaşık ne kadar fındık çıkacağını tahmin etmenin de yollarından biri.

Salıpazarı'nda fındık toplamak sadece tarımsal bir faaliyet değil, yıllardır devam eden bir kırsal yaşam kültürü.

Sabah erkenden bahçeye gitmek, imece usulü çalışmak, çuvalları harmana taşımak, patoz sırası beklemek ve sonunda ortaya çıkan ürünü görmek aynı hikyenin parçaları.

Aylarca dallarında büyüyen, günlerce toplanan fındığın çuvallara girdiği o an üreticinin yorgunluğu da sevince dönüşüyor.

Patoz motorunun sesi sustuğunda ise geriye sezonun en çok merak edilen hesabı kalıyor:

Salıpazarı'nda bir fındık sezonunun en heyecanlı bölümlerinden biri de işte böyle tamamlanıyor.

Salıpazarı Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri, Esatçiftliği Mahallesi Koçcuğaz mevkiinde yol genişletme, bakım ve onarım çalışmaları gerçekleştiriyor.

Ekipler, özellikle ulaşımın daha güvenli ve rahat hale getirilmesi amacıyla mevcut yol güzerghında düzenleme çalışmalarını sürdürüyor.

Çalışmalar kapsamında yolun ihtiyaç duyulan bölümlerinde bakım ve onarım yapılırken, dar kesimlerde de genişletme çalışmaları yürütülüyor.

Belediye ekiplerinin saha çalışmalarıyla birlikte mahalle ve bağlı yerleşimlerde ulaşım koşullarının iyileştirilmesi hedefleniyor.

Salıpazarı Belediye Başkanı Refaettin Karaca, belediye ekiplerinin vatandaşların günlük yaşamını kolaylaştırmaya yönelik çalışmalarını ilçe genelinde sürdürdüğünü belirtti.

Belediyenin yol ağındaki ihtiyaçları saha şartlarına ve öncelik durumuna göre ele aldığını ifade eden Karaca, Fen İşleri ekiplerinin farklı mahallelerde bakım, onarım ve yol iyileştirme çalışmalarına devam edeceğini kaydetti.

Yeni eğitim-öğretim yılına başlamanın heyecanını yaşadıklarını belirten Kaymakam İbrahim Cesur, Salıpazarı genelindeki okullarda gerekli hazırlıkların tamamlandığını ifade etti.

Cesur, öğrencilerin güvenli, sağlıklı ve donanımlı ortamlarda eğitimlerini sürdürebilmeleri için çalışmaların gerçekleştirildiğini belirterek eğitim camiasına yeni dönemde başarılar diledi.

Mesajında öğrencilere özel olarak seslenen Kaymakam Cesur, gençlerin Salıpazarı'nın ve Türkiye'nin geleceği olduğuna dikkat çekti.

Okulda edinilen her bilginin ve kazanılan her becerinin öğrencileri hedeflerine yaklaştıracağını ifade eden Cesur, öğrencilerden azimle çalışmalarını, soru sormaktan ve kendilerini geliştirmekten vazgeçmemelerini istedi.

Öğretmenlerin büyük bir fedakrlık ve özveriyle görev yaptığını belirten Cesur, yetiştirilen her öğrencinin Türkiye'nin geleceğine yapılan önemli bir yatırım olduğunu kaydetti.

Kaymakam Cesur, çocukların yetişmesinde gösterdikleri sabır, gayret ve emek nedeniyle tüm öğretmenlere teşekkür etti.

Eğitimde başarı için aile, okul ve toplum arasındaki iş birliğinin önemine de değinen Cesur, velilerin çocuklarına sağlayacağı sevgi, güven ve desteğin eğitim hayatında önemli bir güç oluşturacağını ifade etti.

Kaymakam İbrahim Cesur mesajının sonunda, başta Salıpazarı olmak üzere tüm eğitim camiasının 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı'nı kutlayarak öğrencilere zihin açıklığı, öğretmenlere ve velilere kolaylıklar diledi.

Salıpazarı'nın ormanlarla çevrili kırsal coğrafyasında yıllardır yöre halkı tarafından bilinen Heybe Saçağı, bugün doğa turizmi açısından değerlendirilebilecek alanların başında geliyor.

Kızılot Mahallesi sınırlarında bulunan Heybe Saçağı, yoğun bitki örtüsünün arasından ilerleyen su yatağı, kayalık oluşumları ve doğal göllenmeleriyle farklı bir görüntü ortaya koyuyor.

Özellikle yağışların ardından su miktarının arttığı dönemlerde bölgedeki küçük çağlayanlar ve göletler daha belirgin hale geliyor. Doğal yapısını büyük ölçüde koruyan alan, şehir yaşamından uzaklaşmak isteyen doğaseverler için alternatif bir rota niteliği taşıyor.

Heybe Saçağı'nı özel kılan nokta yalnızca kayalık ve dar bir vadi görünümüne sahip olması değil.

Bölgede dere yatağı boyunca oluşan doğal göller, küçük şelaleler, orman dokusu ve geçmişte kırsal yaşamın parçası olan yapılar aynı güzergh üzerinde bulunuyor.

Bu yönüyle Heybe Saçağı, tek bir ziyaret noktasından çok, yürüyerek keşfedilebilecek bir doğa ve kırsal yaşam rotası özelliği taşıyor.

Kızılot çevresindeki yürüyüş güzerghlarında eski değirmen kalıntıları ve geleneksel kırsal yaşamın izlerine de rastlanıyor.

Bir dönem bölgedeki derelerin yalnızca doğal güzellik değil, köy hayatının önemli bir parçası olduğu biliniyor. Su gücüyle çalışan değirmenler, yörede yaşayan insanların günlük yaşamında ve tarımsal üretiminde önemli görev üstleniyordu.

Bugün bu yapıların ve izlerin korunması, Heybe Saçağı'nın yalnızca doğa turizmi açısından değil, kırsal kültür ve yerel tarih bakımından da değerlendirilmesini mümkün kılıyor.

Salıpazarı son yıllarda şelaleleri, ahşap camileri, tarihi köprüleri, su değirmenleri ve geleneksel kırsal mimarisiyle doğa ve kültür turizmi açısından dikkat çeken ilçelerden biri haline geliyor.

Heybe Saçağı'nın da doğru bir tanıtım, yürüyüş güzerghlarının belirlenmesi ve doğal yapıya zarar vermeyecek küçük düzenlemelerle ilçenin önemli turizm rotalarından birine dönüşebileceği değerlendiriliyor.

Özellikle alanın konumlandırılması, yönlendirme tabelalarının oluşturulması ve ziyaretçilerin güvenli şekilde hareket edebileceği parkurların belirlenmesi bölgenin bilinirliğini artırabilir.

Bölgenin en dikkat çekici yönlerinden biri de taşıdığı isim.

'Heybe Saçağı' adının tam olarak nereden geldiğine ilişkin yazılı kaynaklarda ayrıntılı bir bilgi bulunmuyor. İsmin geçmişinin, Kızılot'ta yaşayan yaşlıların anlatıları ve yöresel hafıza üzerinden araştırılması gerekiyor.

Bu nedenle Heybe Saçağı yalnızca doğal güzelliğiyle değil, henüz kayıt altına alınmamış yerel hikyeleriyle de Salıpazarı açısından önemli bir değer taşıyor.

Salıpazarı'nın birçok noktasında olduğu gibi Heybe Saçağı da yıllardır yöre halkının bildiği ancak ilçe dışındaki insanların yeterince tanımadığı alanlardan biri.

Doğal yapısı bozulmadan korunması, yerel hikyelerinin kayıt altına alınması ve bölgenin kontrollü şekilde tanıtılması halinde Heybe Saçağı'nın Salıpazarı'nın yeni turizm değerlerinden biri olması mümkün.

Bugün sessizliği, suyun sesi ve ormanın içinde saklanan görüntüsüyle ziyaretçilerini karşılayan Heybe Saçağı, aslında Salıpazarı'nın keşfedilmeyi bekleyen hikyelerinden sadece biri.