Samsun’un Salıpazarı ilçesine bağlı Güzelvatan Mahallesi’nde bulunan Merkez Camii, resmi kayıtlarda 1941 yılına uzanan geçmişiyle bugün hâlâ ibadete açık. Caminin hemen yanındaki eski ahşap köy mektebi ise bölgenin yaklaşık bir asırlık geçmişine sessizce tanıklık ediyor.

Salıpazarı’nın kırsal mahallelerinde geçmişin izlerini taşıyan yapılara bir yenisi daha ekleniyor. Güzelvatan Mahallesi’nin merkezinde bulunan Güzelvatan Merkez Camii, geçirdiği değişimlere rağmen eski köy mimarisinin izlerini günümüze taşımayı sürdürüyor.

Bu Habere de Bak

CHP Samsun’da Kriz Büyüdü: Özgür Önder’den İstifa Çıkışı

Edinilen bilgilere göre cami, 1941 yılında müftülük envanterine alınarak ibadete açıldı. Aradan geçen yaklaşık 85 yıla rağmen aktif olarak kullanılan yapı, özellikle iç bölümündeki ahşap mimari detaylarıyla dikkat çekiyor.

RESMİ KAYIT 1941, SÖZLÜ TARİH DAHA ESKİYİ İŞARET EDİYOR

Caminin resmi geçmişi 1941 yılına kadar izlenebilse de mahallede kuşaktan kuşağa aktarılan bilgiler yapının çok daha eski olabileceğini gösteriyor.

Mahallenin yaşlı sakinlerinden aktarılan sözlü bilgilere göre caminin geçmişinin 1930'lu yıllara, hatta 1920'li yıllara kadar uzanabileceği ifade ediliyor. Ancak bu tarihlendirmeyi doğrulayan resmi bir belge bulunmadığından, yapının kesin inşa tarihi konusunda net bir bilgi bulunmuyor.

Caminin eski mimari özellikleri de bölgede geçmişte yaygın olarak kullanılan ahşap yapı geleneğini yansıtıyor.

Bu Habere de Bak

Çarşamba’da Gizli Tarih: Sarnıcı Toprak Altında Kaldı

KÖYLÜLER İMECEYLE YENİLEDİ

Yıllar içerisinde yıpranan camide kapsamlı bir yenileme çalışması gerçekleştirildi.

Mahalle sakinlerinin katkılarıyla 2015-2017 yılları arasında imece usulüyle finanse edilen çalışma kapsamında yapının önemli bir bölümü betonarmeye dönüştürüldü.

Maddi imkânların sınırlı olması nedeniyle çalışmaların uzun bir zamana yayıldığı belirtilirken, caminin dış mimarisinde önemli değişiklikler yaşandı.

Bugün yapının yaklaşık yarısında betonarme mimari öne çıkarken, caminin iç kısmında eski ahşap dokunun mümkün olduğunca korunmaya çalışıldığı görülüyor.

Camiye sonraki yıllarda, eski yapıda bulunmadığı belirtilen bir minare de eklendi. Böylece tarihi kırsal cami mimarisi zaman içerisinde daha modern bir görünüme kavuştu.

İÇERİ GİRDİĞİNİZDE AHŞAP DOKU KARŞILIYOR

Dışarıdan bakıldığında betonarme bölümleri öne çıkan Güzelvatan Merkez Camii'nin içine girildiğinde ise farklı bir görüntüyle karşılaşılıyor.

Bakımlı durumda bulunan caminin iç mekânında ahşap mimarinin izleri korunuyor. Tavan, taşıyıcı bölümler ve iç mekândaki ahşap detaylar, yapının geçmişteki görünümü hakkında önemli ipuçları veriyor.

Bu özelliğiyle cami, tamamen ortadan kaldırılan eski yapıların aksine geçmişi ile bugünü aynı yapı içerisinde buluşturuyor.

CAMİNİN YANINDAKİ YAPI ESKİ HALİNE IŞIK TUTUYOR

Caminin hemen yanında bulunan ve bugün oldukça bakımsız durumda olan eski ahşap yapı ise Güzelvatan’ın kırsal tarihinin bir başka önemli parçası.

Ahşap yapının mimari formu, bölgedeki eski yapı geleneğinin nasıl olduğunu açık şekilde ortaya koyuyor.

Caminin eski halinin de benzer bir mimariye sahip olduğu düşünüldüğünde, yan yana duran iki yapı Güzelvatan’ın geçmişteki köy merkezinin görünümü hakkında önemli ipuçları taşıyor.

Yapının kesin inşa tarihi bilinmese de mimarisi ve köy sakinlerinin anlatımları, geçmişinin oldukça eski olduğunu düşündürüyor.

ÖNCE MEKTEP, SONRA KÖY BAKKALI

Mahalle sakinlerinden aktarılan bilgilere göre caminin yanındaki ahşap bina geçmişte köy mektebi olarak kullanıldı.

Bölgedeki çocukların eğitim gördüğü yapının daha sonraki dönemlerde farklı amaçlarla değerlendirildiği, bir süre de köy bakkalı olarak mahalle halkına hizmet verdiği anlatılıyor.

Bir dönem çocukların eğitim aldığı, ardından günlük köy yaşamının merkezi haline gelen yapı bugün ise kullanılmadan ayakta kalmaya çalışıyor.

GÜZELVATAN’IN HAFIZASI AYNI NOKTADA

Güzelvatan Merkez Camii ile hemen yanındaki eski köy mektebi birlikte değerlendirildiğinde bölgenin yalnızca dini değil, sosyal ve eğitim tarihine ilişkin de önemli bir tablo ortaya çıkıyor.

Bir tarafta 1941 yılından bu yana resmi kayıtlarda yer alan ve hâlâ kullanılan cami, diğer tarafta öğrencilerin ders gördüğü, ardından köy bakkalı olarak kullanılan eski ahşap yapı...

Güzelvatan’ın merkezindeki bu iki yapı, mahallenin yaklaşık bir asırlık dönüşümünü aynı noktada gözler önüne seriyor.

Özellikle kullanılmayan eski mektep binasının korunması, kayıt altına alınması ve geçmişinin araştırılması, Salıpazarı’nın giderek kaybolan kırsal mimari mirasının gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşıyor.